بررسی اعمال سلیقۀ مرمتگران و نظر مخاطبان بر موزونسازی نواحی فقدان تکنگارۀ جنگ دریایی اسکندر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مرمت اشیای تاریخی و فرهنگی، دانشگاه هنر، تهران، ایران
2 استاد، گروه صنایع دستی، دانشکدۀ هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران، ایران
doi
10.30484/ganj.2023.3096چکیده
چکیدهخدشۀ بصری ناشی از فقدان نگارهها در اثر آسیب، موجب راندن نگاره به پسزمینه میشود. برای دریافت موضوع، تمامیت اثر و جلوگیری از روند آسیب به آن، مرمتگر نواحی فقدان را موزونسازی رنگی میکند. برخی مرمتگران با شناخت کافی از نگاره و رعایت اصول نظریِ مرمت، اقدام میکنند و خدشۀ بصری را مرتفع میکنند؛ ولی برخی دیگر سلیقۀ خاص خود را اعمال میکنند. گاهی سلیقههای بهکاررفته نهتنها موجب بهبود و تمامیت اثر نمیشود، بلکه موجب ازدسترفتن اصالت اثر نیز میشود.هدف: بررسی نوع رویکرد سلیقهای مرمتگران در مرمت نگارهها و درک مخاطب از موضوع اثر مرمتشده.روش پژوهش: پژوهش با رویکرد تفسیری، روش کیفی و با استناد به دادههای موجود و اسنادی انجام شد. در این راستا، از نگارۀ «جنگ دریایی اسکندر در دریای چین» متعلق به مکتب شیراز از کتاب خمسۀ نظامی و بهجامانده از دورۀ صفوی از مجموعۀ هاپوگ کِوورکیان بهره گرفته شد. پرینتهای نگارۀ مذکور در اختیار مرمتگران قرار گرفت تا بنابه سلیقۀ خود، آن را مرمت کنند. سپس پرینتهای مرمتشده، پیشِروی مخاطبان خاص و عام قرار گرفت تا دیدگاه خود را از نحوۀ بازسازی انجامشده بر نگارهها ارائه کنند.یافتهها و نتیجهگیری: نیمی از مرمتگران در نواحی فقدان، مرمت استحکامی انجام دادند و نیمی دیگر در نواحی فقدان، موزونسازی رنگی انجام دادند. همچنین در بررسی نظرات مخاطبان دربارۀ نوع مرمت نگارهها، اقلیتی از مخاطبان از هر دو گروه به مرمت استحکامی و موزونسازینکردن بسنده کردند و اکثر مخاطبان به موزونسازی برای برطرفکردن وقفۀ دید در ناحیۀ ازدسترفته تمایل داشتند؛ دراینمیان مخاطبان خاص کمتر از مخاطبان عام به موزونسازی تمایل داشتند. دادهها حاکی از علاقهمندی تمامی مخاطبان (عام و خاص) برای دریافت موضوع و تمامیت نگاره است.
