ارائه مدلی برای تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر توسعه دموکراسی در ایران: یک مطالعه داده‌بنیاد

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت رسانه دانشگاه تهران. ایران.

2 دکترای تخصصی ارتباطات ، استادیار دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، ایران.

3 دکتری ارتباطات بین الملل، دانشیار دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، ایران.

doi
10.22054/nms.2021.47781.856
چکیده

شبکه‌های اجتماعی توانسته‌اند بر ابعاد مختلف زندگی اجتماعی تأثیرگذار باشند. هدف از این پژوهش، طراحی مدلی برای تأثیرگذاری شبکه‌های اجتماعی بر توسعه دموکراسی است. برای طراحی این مدل، با استفاده از استراتژی داده بنیاد و رویکرد ساخت‌گرا، با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 10 تن از صاحب‌نظران، خبرگان و اساتید دانشگاهی در حوزه مدیریت رسانه اقدام شد. نتایج پژوهش پس از کدگذاری مقدماتی و متمرکز، در قالب یک مدل ارائه شد. در کدگذاری مقدماتی تعداد 17 کد و در کدگذاری متمرکز 6 کد استخراج شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که جهانی‌شدن، افزایش سطح دانش عمومی، عدم جود زیرساخت‌های حقوقی و قانونی، انحصار اطلاعاتی، قدرت مطلق حکومت، فیلترینگ، اشاعه محتوای نامناسب، سواد رسانه‌ای، استفاده مقامات از شبکه‌های مجازی، آگاهی‌بخشی، شفافیت و پاسخگویی، بهبود سرمایه اجتماعی، تقویت صدای عامه، دموکراسی‌طلبی، ایجاد جامعه شبکه‌ای و جامعه مدنی، مؤلفه‌های مهم این مدل را تشکیل می‌دهند.