تعیین مناسبترین فاصلة کاشت کلن‌های موفق صنوبر در استان مرکزی براساس عملکرد تولید چوب

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران.

3 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2023.355489.1241
چکیده

فاصــلة کاشــت مناسـب تـوده، در تولیـد درختان خوش‌فرم، باکیفیت، دارای تنـة راسـت و کـم‌گره و نیز تأمین نیازهای چوبی اهمیـت ویـژه‌ای دارد. در این تحقیق تعداد پنج کلن موفق صنوبر گونة Populus nigra L.  که در آزمایش‌های سازگاری از عملکرد تولید چوب زیادی برخوردار بودند مورد آزمایش عملکرد تولید چوب در فواصل کاشت مختلف قرار گرفت. ابتدا از کلن‌های مذکور به تعداد کافی قلمه تهیه شده و در خزانه از آن‌ها نهال تولید شد. سپس از هر کلن به تعداد 81 اصله نهال یک‌ساله در سه فاصلة کاشت 2×3 و 2×2 و 2×1 متر و در سه تکرار در قالب طرح آماری بلوک‌های کاملاً تصادفی به‌صورت کرت‌های خرد شده کشت شد. پس از کاشت نهال‌ها، همه ساله در پایان فصل رویش، ویژگی‌های رویشی مانند قطر برابرسینه و ارتفاع کل اندازه‌گیری و سپس رویش جاری و رویش متوسط قطر، ارتفاع و حجم محاسبه شد. همچنین آماربرداری از خسارات ناشی از حملة آفات بر روی کلن‌های مورد بررسی به‌صورت مشاهده فراوانی ثبت گردید. نتایج تجزیة واریانس نشان داد که اثر متقابل فاصلة کاشت و کلن صنوبر برای متغیرهای رویشی حجم در هکتار و متوسط تولید از نظر آماری دارای اختلاف معنی‌دار می‌باشد. بیشترین مقدار رویش حجم در هکتار مربوط به کلن P.n.62/154 و کمترین آن در P.n.56/72 به‌دست آمده است. بیشترین میانگین عملکرد تولید چوب در هکتار در پایان سال سوم بعد از کاشت در فاصلة کاشت 2×1 متر و در کلن P.n.62/154 با مقدار 90/88 مترمکعب در هکتار وجود داشت. نتایج بررسی آفات نشان داد که کلن P.n. betulifolia 17/13 در فاصلة کاشت 2×3 متر با 18/52 درصد فراوانی بیشترین خسارت به آفات را داشت. کلن P.n.62/154 در فاصلة کاشت 2×1 متر با متوسط تولید 90/88 مترمکعب در هکتار و در سال برای بهره‌برداری کوتاه‌مدت و در فاصلة کاشت 2×2 متر با متوسط تولید 44/36 مترمکعب در هکتار و در سال برای بهره‌برداری میان‌مدت، برای استان مرکزی پیشنهاد می‌شود.