فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیاست دفاعی، برآیند عوامل کمّی و کیفی داخلی و خارجی است. علاوه بر تهدیدات نظامی خارجی و متغیّرهای محسوس داخلی؛ نظیر ساختار سیاسی- نظامی، بودجه دفاعی، سلاح، تجهیزات و جمعیت، متغیرهای نامحسوس؛ همانند باورها، عقاید، ارزش­ ها، هنجارها، آداب و رسوم و تجربیات تاریخی نیز در شکل­ گیری آن نقش ­آفرین هستند. تأمل در رفتارهای دفاعی، توجه به اسناد بالادستی و تعمّق در اندیشه حضرت امام(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله ­العالی) بیانگر این است که: بازدارندگی همه­ جانبه مفهوم کانونی سیاست دفاعیِ جمهوری اسلامی ایران است و متعارف­گرایی نیز تعیّن بخشِ ماهیت ابزارهای دفاعی آن به‌شمار می­ رود. هدف اصلی این مقاله، بررسی نقش هویت در شکل­ گیری بازدارندگی همه­ جانبه و متعارف‌گرایی در سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران است. این مقاله مبتنی بر رویکرد کیفی­ و به شیوه کتابخانه­ ای و همچنین مصاحبه نیمه ‌ساختاریافته اجرا شده است. تجزیه تحلیل داده ­ها به روش «تحلیل مضمونی» گزاره­ های کلیدی و ایجاد رابطه همبستگی معنادار میان آن ها انجام شده است. نتایج حاصل از یافته‌های تحقیق گویای این است که: اسلام­ گراییِ حاکم بر نظام معناییِ جمهوری اسلامی ایران، نقش محوری در شکل­ گیری بازدارندگیِ همه­ جانبه و متعارف ­گرایی ایفا می­ کند؛ این نقش ­آفرینی از طریق ادراکِ نقشِ ملی «دولتِ سرمشق» و در راستای تحقّق منافع دفاعی- امنیتی این کشور صورت می­ گیرد و رهیافت فرهنگی با محوریت نظریه سازه­ انگاری، دستگاه نظری مناسب برای تحلیلِ این ساحت از سیاست دفاعی ایران می ­باشند.