فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با افزایش شمار اسرای عراقی از سال دوم و سوم جنگ تحمیلی، ضرورت تشکیل سازمانی منسجم برای نگهداری و حفاظت از اسرا بیش‌ازپیش احساس شد. در فروردین‌ماه سال 1361 کمیسیون ادارۀ اسرای عراقی مشتمل بر یک دبیرخانه، شش کمیتۀ «فرهنگی»، «کار و بوفه»، «بهداشت»، «تبادل اسرا»، «تبلیغات و روابط‌عمومی» و «تشخیص و تفکیک» و یک دادگاه ویژۀ اسرا با هدف نگهداری از اسرای عراقی کار خود را آغاز کرد.هدف: شناخت «کمیتۀ تشخیص و تفکیک» اسرای عراقی و تحلیل نقش و عملکرد این کمیته در نگهداری اسرای عراقی در دوران دفاع مقدس.روش٫ رویکرد پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و براساس اسناد و مدارک آرشیوی سازمان اسناد و مدارک دفاع مقدس زیرمجموعۀ بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس انجام شده‌است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های این پژوهش، «کمیتۀ تشخیص و تفکیک» اسرای عراقی با تشکیل شبکۀ منسجم اطلاعاتی در اردوگاه‌ها و شناسایی و تفکیک اسرای بعثی، توّاب و بی‌طرف، و انجام وظایفی که کمیسیون ادارۀ اسرای عراقی تعیین کرده بود توانست نقش مهمی در موفقیت اسیرداری ایران ایفا کند. عملکرد این کمیته در جلوگیری از وقوع شورش و فرار اسرا، با نقل‌وانتقال آن‌ها بین اردوگاه‌ها؛ همکاری در شناسایی اسرای معلول، مجروح و بیمار و تأیید صلاحیت اطلاعاتی و امنیتی آن‌ها برای بازگشت به عراق؛ بررسی و تأیید درخواست پناهندگی اسرا و درخواست اعزام آن‌ها به جبهه برای جنگ با رژیم بعث عراق؛ همکاری اطلاعاتی در مبادلۀ اسرای عراقی؛ و همکاری با کمیتۀ تبلیغات و روابط‌عمومی با هدف خنثی‌سازی ادعاهای غیرواقعی رژیم بعث عراق علیه اسیرداری ایران بسیار مهم و حائز اهمیت بود و به‌طورکلی این کمیته درطول دوران دفاع مقدس در نگهداری و حفاظت از اسرای عراقی عملکردی بسیار مثبت داشت.