ارائه مدل گزارشگری مالی مبتنی بر مفهوم الگوی کسبوکار (BM)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار گروه حسابداری دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jibm.2020.296570.3758چکیده
هدف: در دهه اخیر، برخی از پژوهشگران و انجمنهای حرفهای حسابداری، بهمنظور رفع کاستیها و ضعفهای گزارشگری مالی فعلی، به استفاده از مفهوم الگوی کسبوکار در پژوهشهای خود علاقهمند شدهاند. با عنایت به نقش و اهمیت گزارشگری مالی، بهعنوان یکی از منابع مهم اطلاعاتی در دسترس بازارهای سرمایه و بهتبع آن، تلاش پژوهشگران برای افزایش کیفیت گزارشگری مالی، بهعنوان ابزاری برای ادای مسئوولیت پاسخگویی اجتماعی و محیط کسبوکار، پژوهش حاضر نیز، بهدنبال ارائه مدلی از گزارشگری مالی مبتنی بر مفهوم الگوی کسبوکار است تا هم ضعفهای گزارشگری مالی فعلی را رفع کند و هم کیفیت آن را افزایش دهد. روش: پژوهش حاضر، بهلحاظ ماهیت دادهها و روشهای تحلیل، از نوع ترکیبی ـ راهبرد اکتشافی متوالی است. با بهرهگیری از این راهبرد، سه گام کلی اجرا شده است. گام نخست: استخراج ابعاد و مؤلفههای مؤثر بر گزارشگری مالی مبتنی بر مفهوم الگوی کسبوکار (روش کیفی) با استفاده از روش تحلیل تِم؛ گام دوم: تعیین شاخصهای مدل گزارشگری و غربالگری آنها با استفاده از تکنیک دلفی فازی (روش کمّی)؛ گام سوم: معرفی شاخصهای مورد اجماع خبرگان و ارائه مدل پیشنهادی نهایی. یافتهها: پس از مرور نتایج بهدستآمده در مراحل کیفی و کمّی پژوهش، مدل نهایی بهدست آمد که شامل 6 بُعد، 24 مؤلفه و 50 شاخص است. مدل بهدستآمده میتواند بهعنوان مدل بومی و بدیع برای گزارشگری مالی بهکار برده شود. نتیجهگیری: با گسترش روزافزون نیازهای اطلاعاتی در خصوص عملیات واحدهای تجاری، به نظر میرسد که گزارشگری مالی به شکل سنتی، پاسخگوی تمام نیازهای استفادهکنندگان نیست. بر این اساس، مدل پیشنهادی گزارشگری مالی مبتنی بر مفهوم الگوی کسبوکار در این پژوهش، نه تنها نیازهای ذینفعان واحد تجاری را تأمین میکند، بلکه در بهبود محتوای اطلاعاتی صورتهای مالی نیز، نقش بسزایی ایفا خواهد کرد.