واکاوی چالش‌های قانون کار جمهوری اسلامی ایران، در راستای ایجاد، حفظ و توسعه فرصت‌های شغلی (مطالعه گروه کانونی در بنگاه‌های کوچک)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه MBA، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران ایران.

4 دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jibm.2020.296351.3754
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، واکاوی مشکلات اثرگذار قانون کار جمهوری اسلامی ایران بر ایجاد، حفظ و توسعه فرصت‌های شغلی در بنگاه‌های کوچک اقتصادی و ارائه راهکارهایی به‌منظور رفع تأثیر این مشکلات است. روش: در این پژوهش کاربردی، برای شناسایی مشکلات، از روش گروه کانونی استفاده شد. جامعه آماری آن، کارآفرینان و مدیران بنگاه‌های کوچک بخش خصوصی و صاحب‌نظران حوزه قانون کار و روابط کار با حداقل از 10 سال سابقه کاری بود. انتخاب مشارکت‌کنندگان به‌روش نمونه‌گیری هدفمند انجام گرفت و در نهایت 4 گروه کانونی با حضور 35 نفر برگزار شد. یافته‌ها: چهار مشکل اصلی که بر ایجاد، حفظ و توسعه فرصت‌های شغلی تأثیرگذار است، عبارت‌ است از: راه‌اندازی کسب‌وکار جدید و توسعه آنها؛ بهره‌وری و ادامه فعالیت بنگاه‌های کوچک اقتصادی؛ ادغام بنگاه‌های کوچک اقتصادی و خروج آنها از بازار و اشتغال زنان. راهکارهای ارائه شده برای این مشکلات بدین صورت مشخص شد: برون‌سپاری بخشی از فرایندهای تولید به خارج از بنگاه؛ بهره‌گیری از مشاوران حقوقی توسط بنگاه‌های کوچک؛ کاهش عناوین شغلی در بنگاه برای کاهش حداکثری نیروی کار و در نظر گرفتن شرایط اقتضایی برای بانوان هنگام استخدام. نتیجه‌گیری: بنگاه‌های کوچک اقتصادی، برای رفع مشکلات ناشی از قانون کار، باید دو راهبرد کلان را در پیش بگیرند: 1. پیگیری مطالبات ظرفیت‌های موجود در قانون کار به‌کمک مشاوران حقوقی خبره (مانند مواد 191 و 190) و 2. اجرای سناریوهای گوناگون برای به‌کارگیری نیروی انسانی (برای مثال، عقد قراردادهای موقت کار).