تحلیل فضایی و ارزیابی روند واحدهای گرمایی طول فصل رشد ناشی از تغییرات دمایی در ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، پردیس علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد
2 کارشناس ارشد اقلیم شناسی، یزد، ایران
3 استادیار دانشگاه میبد، یزد، ایران
doi
10.22059/jphgr.2018.256151.1007209چکیده
دما یکی از مهمترین متغیرهای هواشناسی مؤثر در رشد و نمو موجودات زنده است. برای کمّیسازی اثر دما در رشد و نمو گیاهان عموماً از شاخصهای درجه- روز رشد استفاده میشود. از این رو، هدف از این تحقیق اندازهگیری میزان روند تغییرات درجه- روز رشد دماهای 5 و 10 درجة سانتیگراد در طول فصل رویشی در 31 ایستگاه سینوپتیک منتخب با 25 سال دورة آماری مشترک (۱۳۶۴ـ 1389) در سطح کشور است. برای محاسبة واحدهای گرمایی طول فصل رشد از روش دمای میانگین روزانه منهای دمای پایه استفاده و نقشههای پهنهبندی آن تهیه شد. با استفاده از آزمون من- کندال، چگونگی و زمان آغاز روند یا تغییرات واحدهای گرمایی مشخص و مقدار تغییرات محاسبه شد. نتایج تحقیق تغییرات بیشتری را در سریهای مربوط به واحدهای گرمایی با آستانههای دمای 10 درجه نسبت به سریهایی با آستانة 5 درجه نشان داد. ایستگاههای آبادان و اهواز در دمای 10 درجه، برخلاف ایستگاههای دیگر، دارای روند کاهشی بودند. نقشة پهنهبندی واحدهای گرمایی نشان داد که واحدهای گرمایی در پایة دمایی 5 درجه از جنوب به شمال کشور و از غرب به شرق افزایش مییابد و کاهش آن در پایة دمایی 10 درجه است.