فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این تحقیق، ارزیابی تغییرات برخی مشخصه‌های خاک تحت تأثیر مدیریت‌های مختلف شامل بهره‌برداری، گردشگری و ذخیره‌گاه جنگلی (منطقۀ شاهد) در استان گیلان است. در هر کدام از مناطق تحت بررسی، پنج ترانسکت به طول 200 متر عمود بر مسیر جاده مشخص شد و نمونه‌برداری از خاک در فواصل 10، 50، 100، 150 و 200 متری از جاده انجام گرفت. در طول هر ترانسکت، پنج قطعه نمونۀ 25 متر مربعی مستقر و نمونه‌های خاک برداشت شد. در مرکز هر قطعه نمونه یک نمونه خاک از عمق 10-0 سانتی‌متری برداشت شد. خصوصیات خاک اندازه‌گیری‌شده شامل جرم مخصوص ظاهری، درصد تخلخل، اسیدیتۀ خاک، کربن آلی و تنفس میکروبی بود. نتایج نشان داد که با افزایش فاصله از جاده، میانگین جرم مخصوص ظاهری در منطقۀ بهره‌برداری، گردشگری و شاهد به‌ترتیب از 64/1 به 10/1، از 33/1 به 07/1 و از 11/1 به 08/1 گرم بر سانتی‌متر مکعب و میانگین pH نیز به‌ترتیب از 96/6 به 48/5، از 57/6 به 48/5 و از 88/4 به 56/4 کاهش یافت. بیشترین و کمترین مقدار کربن آلی و تنفس میکروبی خاک به‌ترتیب در مناطق شاهد و بهره‌برداری شده مشاهده شد. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین همۀ خصوصیات خاک در مناطق نمونه‌برداری و فواصل مختلف جاده وجود دارد. مقایسۀ میانگین نیز نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین میانگین خصوصیات خاک در منطقۀ شاهد با دو منطقۀ بهره‌برداری و گردشگری وجود دارد. نتایج این پژوهش نشان داد که نوع مدیریت عرصه‌های طبیعی می‌تواند اثرهای مخربی بر خصوصیات مختلف خاک داشته باشد.