ارزیابی تطور اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) (با تأکید بر نظریه ولایت مطلقه فقیه)

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ و تمدن و انقلاب اسلامی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکترای مدرسی معارف اسلامی دانشگاه تهران

doi
10.22084/rjir.2019.17569.2556
چکیده

از جمله مسائلی که پیرامون اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) بدان پرداخته شده، بررسی تغییر یا تغییرات رخ‌داده در نظریه ولایت فقیه ایشان از ابتدا تا انتهای حیات فکری ایشان است. علت ورود به این بحث، عباراتی از کتاب کشف اسرار ایشان است که برخی مدعی تفاوت ماهوی آن با سایر آثار نوشتاری و گفتاری ایشان در دوره‌های بعدی حیات فکری وی شده‌اند. در این پژوهش که به روش استنادی تحلیلی به انجام رسیده است با مراجعه به آثار و بیانات امام خمینی(ره) از ابتدا تا انتهای حیات پر برکت ایشان، نظریه ولایت فقیه و مبانی آن در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)، به‌صورت جداگانه مورد مطالعه قرار گرفته است. نتیجه‌ای که از این تحقیق حاصل شد، عدم تفاوت در اصل نظریه با همه مبانی آن است. بیشترین اختلاف، که عمدتاً بین کشف اسرار با دیگر منابع و یا سیره عملی امام دیده می‌شود، دو مورد است؛ یکی اجمال و تفصیل در تبیین این اندیشه در منابع متقدم و متأخر و دیگری ساختار و نظام‌سازی و به تعبیر دیگر روش اِعمال حاکمیت فقیه است که در مرحله اجرا و عینیت یافتن آن در متن جامعه به کمال رسیده است.