فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سدۀ نوزدهم میلادی به‌دلیلِ شرایط اقتصادی و سیاسی حاکم بر ایران گونۀ خاصی از مهاجرت از ایران روی داد و آنْ مهاجرت کارگران به منطقۀ آذربایجانِ روسیه و قفقاز جنوبی بود.هدف: بررسی اوضاع ولایت باکو به‌عنوان کانون اصلی مهاجرفرست به قفقاز و نقش مهاجران ایرانی در قفقاز.در این تحقیق مقولۀ مهاجرت و مسائل حقوقی آن ازلحاظ کمی و کیفی بررسی شده‌است. هم‌چنین ابعاد مهاجرت، شامل مبدأ مهاجرت، مقصد مهاجرت، و مسائل اقتصادی مهاجرت ایرانیان به قفقاز در قرن 19م با استفاده از منابع و اسناد تاریخی موجود در آذربایجان، گرجستان و روسیه بررسی شده‌است.روش٫ رویکرد پژوهش: این پژوهش از نوع توصیفی و تحلیلی است و داده‌های آن با استفاده از روش کتاب‌خانه‌ای جمع‌آوری شده‌است. شایان‌ذکر است که این داده‌ها از منابع دست‌اول موجود در آرشیو اسناد در جمهوری آذربایجان، گرجستان و روسیه گردآوری شده‌است؛ بنابراین این مطالعه برپایۀ اسناد و مدارک معتبر تاریخی استوار است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: تحقیقات و بررسی‌ها نشان می‌دهد که گسترش تمدن جدید روسی به منطقۀ قفقاز سبب افزایش تقاضا برای نیروی کار شد و کشف نفت و توسعۀ صنایع نفتی هم بر این تقاضا شدت بخشید. درنتیجه موج مهاجرت به قفقاز به‌ویژه از آذربایجان و گیلان با افزایش چشمگیری مواجه شد؛ به‌طوری‌که میزان مهاجرت از ٪6.005 در سال 1857 به ٪62٫249 در سال 1904 رسید.