بهکارگیری شاخص های مورفومتری در بهینه سازی نقشه های پهنه بندی حساسیت زمین لغزش با استفاده از مدل های احتمالاتی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه اصفهان
2 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه اصفهان
3 استادیار، بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jphgr.2018.259803.1007234چکیده
شکل زمین نقش اساسی در فرایند رخداد زمینلغزش ایفا میکند. هدف اصلی از این پژوهش، ارزیابی و مقایسۀ دو مدل احتمالاتی دمپسترشفر و وزن شاهد با تأکید بر شاخصهای مورفومتری در پهنهبندی حساسیت نسبت به زمینلغزش در حوضة آبخیز رودخانۀ فهلیان است. بدین منظور، هجده عامل مؤثر در وقوع زمینلغزش شناسایی و ارزیابی شد. سپس، نقشههای این عوامل در محیط GIS تهیه و با لایة پراکنش زمینلغزشهای منطقه همپوشانی و براساس دو مدل فوق وزندهی شد. نقشههای پهنهبندی حساسیت براساس دو مدل تهیه شد. نتایج نشان داد که در هر دو مدل شیبهای بیش از 40درصد و شاخص ناهمواری زمین بیش از 14 بیشترین وزن را به خود اختصاص داده و مهمترین نقش را در وقوع زمینلغزشهای منطقه داشتهاند. بهمنظور ارزیابی دقت و صحّت مدلها، از منحنی ویژگی عملگر نسبی (ROC) استفاده شد. نتایج اعتبارسنجی حاصل از سطح زیر منحنی برای مدل دمپسترشفر و وزن شاهد بهترتیب 79/0 و 76/0 بهدست آمد. بنابراین، اعتبار هر دو مدل خوب برآورد شد. همچنین، نتایج حاصل از محاسبة نسبت FR و شاخص SCAI مبیّن طبقهبندی مناسب در پنج طبقة حساسیت است. با توجه به نتایج کمّی اعتبارسنجی، مدل دمپسترشفر، با بهرهگیری از شاخصهای مورفومتریک، مدل مناسبی برای پهنهبندی حساسیت نسبت به زمینلغزش معرفی میشود.