تحلیل ساختار تصویری و تزیینات بهکاررفته در عقدنامهها و قبالههای ازدواج استان گیلان از 1220 تا 1308 خورشیدی
نویسندگان
1 استادیار گروه هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامسر، رامسر، ایران.
2 مربی گروه گرافیک، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، لاهیجان، ایران.
doi
10.30484/ganj.2023.3081چکیده
اسناد خطی قرون گذشته همواره الگوی هنرمندان معاصر قرار گرفتهاند. دراینمیان عقدنامهها و قبالههای ازدواج بهعنوان یکی از اسناد دارای جنبههای تصویری، قابلتوجه و درخور پژوهشاند. این اسناد در محدودۀ جغرافیایی استان گیلان پژوهش شدهاند.هدف: دستیابی به الگوهای تزیینی و ارائۀ منابعی غنی برای ساماندهی تصویری و صفحهآرایی اسناد و اوراق اداری.روش/ رویکرد پژوهش: این پژوهش بهشیوۀ توصیفی-تحلیلی و با روش اسنادی انجام شدهاست و گردآوری اطلاعات در آن بهصورت کتابخانهای و میدانی است.پرسشهای پژوهش عبارتاند از:1- ساختار تصویری و صفحهآرایی عقدنامهها و قبالههای ازدواج گیلان چه کیفیتی دارد؟2- محدودۀ جغرافیایی یادشده چه نقشی در کیفیت بصری عقدنامهها ایفا میکند؟یافتهها و نتیجهگیریدر این پژوهش مجموعهعوامل تصویریِ تشکیلدهندۀ عقدنامه (تذهیب، خوشنویسی، مُهر و امضا، حاشیهنگاری و ساماندهی و نظام تناسبات تصویری) تحلیل شدند. کیفیت تذهیب و نوع رنگگذاری خاص سلیقۀ مردم گیلان، کیفیت خطاطی کاتبان و وابستگی آن به طبقات اجتماعی، تنوع فرمها در کادربندی مهرهای انگشتری و تنوع خطوط بهکاررفته در آنها، کیفیت چیدمان و نوع خطوط در حاشیهنگاری و همچنین استفاده از تناسبات مستطیل طلایی و مثلث طلایی و مارپیچ لگاریتمی در نظام ساماندهی تناسبات، از یافتههای این پژوهش است.
