شناسایی عوامل مؤثر بر مهاجرت کاربران از پیام‌رسان‎های داخلی (نمونه‌کاوی: پیام‌رسان سروش)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران.

doi
10.22059/jibm.2020.301446.3825
چکیده

هدف: پیام‌رسان‌های ایرانی با موضوع رفتارهای مهاجرتی کاربران مواجه‌اند، از این رو، شناسایی عواملی که بر مهاجرت کاربران از این پیام‌رسان‎ها مؤثر است، به کنترل این رفتارهای مهاجرتی کمک می‌کند. در این پژوهش به‌دنبال شناسایی عوامل مؤثر بر مهاجرت کاربران ایرانی از پیام‌رسان‌های داخلی بوده‌ایم. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، در دسته پژوهش‌های توصیفی قرار دارد و به‌روش تحلیل محتوای کیفی و با ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 17 نفر از خبرگان رسانه‌ای و مدیران پیام‌رسان‌ها انجام شده است. یافته‌ها: بر اساس مدل پژوهش، هر تغییر و مهاجرتی، تحت تأثیر سه گروه از عوامل (فشاری، کششی و مداخله‌ای) قرار می‌گیرد. در پژوهش حاضر، عوامل مؤثر بر مهاجرت کاربران از پیام‌رسان‌های داخلی، در این سه گروه با ویژگی‌های مختلف رفتاری و اجتماعی دسته‌بندی و مشخص شده است. نتیجه‌گیری: نخستین دسته عوامل مؤثر، عواملی از قبیل بی‌اعتمادی، نارضایتی، حریم خصوصی، امنیت داده‌ها، خستگی، وابستگی پیام‌رسان به سازمان‌ها و نهادها است که به‌عنوان عوامل فشاری مؤثر در مهاجرت از پیام‌رسان‌های داخلی، اثر منفی ایجاد می‌کند. دسته دوم، عواملی همچون جذابیت‌های موجود در نمونه‌‌های جایگزین، نفوذ هم‌سالان، کیفیت و زیرساخت پیام‌رسان، گمنامی و تغییر در قوانین و سیاست‌گذاری‌های حوزه پیام‌رسان است که به‌عنوان عوامل کششی، در مهاجرت تأثیر مثبتی دارند و در نهایت، دسته سوم، عواملی همچون هزینه‌های سوئیچینگ، عادت، مقاومت در برابر تغییر و هنجارهای ذهنی است که به‌عنوان عوامل مداخله‌گر، در راستای حفظ وضعیت موجود و نبود تغییر، تأثیری اینرسی‌گونه و بینابینی ایفا می‎کند.