بررسی موضوع‌ها و درون‌مایه‌های موجود و تهی داستان‌های کودک پنجاه داستان برگزیده شورای کتاب کودک

نویسندگان

1 بدون سمت

2 استادیار/دانشگاه شیراز

3 استادیار دانشگاه شیراز

doi
10.22099/jcls.2015.2010
چکیده

داستان‌های کودکان می‌توانند موضوع‌های متفاوت یا مشابهی را دربرگیرند، اما آن‌چه‌ باعث تنوع داستان‌ها می‌شود، درون‌مایه‌‌ی آن‌هاست. درون‌مایه، تفسیر و دوباره‌سازی موضوع به‌وسیله‌ی نویسنده است. هدف پژوهش حاضر استخراج درونمایه ها و موضوع‌های موجود، مورد انتظار و تهی داستان‌های کودک، برمبنای الگوی پیشنهادی خسرونژاد (2004) بود. پنجاه کتاب داستان کودک در گروه‌های سنی الف، ب و ج برگزیده‌ی شورای کتاب کودک در سال‌های 1385-1380 به صورت تصادفی انتخاب شدند. رویکرد پژوهش حاضر توصیفی- تفسیری، روش داده‌یابی اسنادی و روش داده‌کاوی تحلیل محتوای قیاسی و استقرایی، بود. نتایج پژوهش نشان داد که موضوع‌هایی مانند ترس، خشم، خانواده‌های تک‌والدی، جنگ، فرهنگ و موضوع‌های اجتماعی جزو موضوع‌های تهی ادبیات کودک‌اند. نتایج هم‌چنین نشان داد که از بین موضوع‌های موجود به موضوع‌های عشق، تلاش، هویت‌یابی (خودیابی و خودشناسی) بیشتر از مفهوم‌های دیگر پرداخته شده است و موضوع‌هایی چون استقلال، خلاقیت، مسؤولیت‌پذیری و تفاوت‌های فردی از جمله موضوع‌های موجود بودند که به آن‌ها کم پرداخته شده است.