بررسی روند تغییرات خصوصیات رویشی نهال‌های حرا (Avicennia marina Forssk.Vierh) در طول زمان و مقدار کلروفیل برگ در غلظت‌های مختلف پساب آب‌شیرین‌کن

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج، بندر عباس. ایران

2 استادیار ، گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت محیط زیست ، گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

4 استادیار ، گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2022.347304.1220
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی روند تغییر خصوصیات رویشی نهال‌های حرا در طول زمان و تعیین مقدار کلروفیل آنها تحت تأثیر غلظت‌های مختلف پساب آب‌شیرین‌کن است. پس از جمع‌آوری بذرها از سی درخت مادری مناسب و کشت آنها در گلدان‌های پلاستیکی، آبیاری با تیمارهای آبی با غلظت صفر، 1، 2، 3، 5، 10 و 20 درصد پساب آب‌شیرین‌کن انجام گرفت و هر دو هفته یک‌بار خصوصیات رویشی در تیمارهای مختلف اندازه‌گیری و با استفاده از طرح اندازه‌های تکراری آنالیز شد. اندازه‌گیری رنگیزه‌های فتوسنتزی شامل کلروفیل a و b به روش Arnon انجام گرفت و مقایسه‌ توسط آنالیز واریانس یکطرفه صورت گرفت. نتایج نشان داد که تغییرات رشد ارتفاعی، رشد طولی برگ و رشد عرضی برگ نهال‌های حرا در طول دوره دارای تفاوت معنی‌داری است. شیب رشد ارتفاعی و طولی برگ ابتدا تند بود و سپس با نرخ آهسته‌ای افزایش یافت. رشد عرضی برگ با افزایش زمان، با شیب کندی در حال افزایش بود و در انتهای دوره  تقریباً به صفر نزدیک شد. میانگین رشد ارتفاعی و طول و عرض برگ در غلظت‌های زیاد پساب کاهش یافت. کلروفیل a، b و کل با 37/5، 30/1 و 67/6 میلی‌گرم بر گرم وزنِ تر در تیمار صفر درصد بیشترین مقدار را داشت. با توجه به نتایج در طول دوره با افزایش سن، رشد کند می‌شود و در غلظت‌های زیاد، این کاهش شدت بیشتری می‌یابد. بنابراین پیشنهاد می‌شود که برنامه‌های مدیریتی صحیحی در استفاده از آب‌شیرین‌کن و دفع پساب آن انجام گیرد تا آسیب به جنگل‌های مانگرو به حداقل برسد.