بررسی رفتار رهایش دارو از هیدروژل‌های هیبریدی برپایۀ پلیمرهای زیستی

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشجوی دورۀ دکتری، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfwp.2022.351450.1226
چکیده

در این پژوهش هیدروژل‌های هیبریدی مؤثر به‌عنوان بن‌سازۀ تحویل دارو با استفاده از لیگنین، به‌عنوان نوعی پلیمر زیستی  حاصل از صنعت کاغذسازی قلیایی، و کیتوزان با استفاده از گلوتارالدئید به‌عنوان عامل اتصال‌دهندة عرضی تولید شدند. مقدار لیگنین فاکتور متغیر مهم این پژوهش بود و اثر آن بر مورفولوژی و خواص مکانیکی هیدروژل‌ها بررسی شد. سپس ویژگی‌های هیدروژل‌های کیتوزان تنها و کیتوزان/ لیگنین با مقادیر مختلف لیگنین با استفاده از آزمون فشار، اندازه‌گیری درصد تورم، رهایش دارو، زمان تخریب (به‌عنوان شاخصی برای ماندگاری) و ریزنگار الکترونی روبشی (SEM) بررسی شد. همچنین داروی پاراسیتامول به‌عنوان مدل دارو انتخاب و رهایش آن بررسی شد. نتایج نشان داد که اتصال‌دهندة گلوتارالدئید  می‌تواند به‌طور مؤثر ساختار شبکه‌ای ایجاد کند، چنانکه دوام و پایداری نمونه‌ها در شرایط مطلوب تا 15 روز برای نمونۀ کیتوزان خالص و 11 روز برای نمونۀ کیتوزان/ لیگنین به‌دست آمد. با این‌حال، کمترین زمان ماندگاری (5 روز) مربوط به هیدروژل با بیشترین مقدار لیگنین  بود که زمان کافی برای آزاد شدن کامل دارو بود. نتایج نشان داد که اگرچه با افزایش درصد لیگنین ساختار هیدروژل ضعیف می‌شود، با افزایش آن، رهایش دارو با سرعت بیشتری انجام می‌گیرد که می‌توان آن را عامل تغییر مقدار رهایش دارو با توجه به کاربرد مدنظر به‌شمار آورد. بیشترین مقدار رهایش در هیدروژل‌های با بیشترین مقدار لیگنین مشاهده شد، به‌طوری که در دو ساعت اول، مقدار آن حدود شش برابر بیشتر از هیدروژل کیتوزان خالص بود.