عملکرد بلدیۀ تهران در حوزۀ ساخت‌وساز شهری در بستر اقتدارگرایی و نظم مبتنی‌بر استبداد منور در دورۀ پهلوی اول

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ ، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.30484/ganj.2023.3062
چکیده

چکیدههدف: بررسی جایگاه بلدیۀ تهران در دورۀ پهلوی اول و شناسایی ابزارهای این حکومت برای گسترش ساخت‌وساز شهری در پرتو اقتدارگرایی.روش/ رویکرد پژوهش: روش این پژوهش تحلیلِ تاریخی با رویکرد توصیفی و تحلیلی مبتنی‌بر اسناد و مدارک آرشیوی و گزارش‌های دولتی است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: رضاشاه در راستای تجددگرایی جامعه، درصدد بود تا شهرسازی هم در کنار دیگر ارکان، به پیشرفت برسد و اجرای طرح‌های نوسازی شهری در پرتو قوانین و مقررات، وجود بلدیه را بیش‌ازپیش ضروری می‌کرد. با انتصاب شخصی نظامی یعنی سرهنگ کریم بوزرجمهری به ریاست بلدیۀ تهران امور شهری با سیاستی آهنین و دیکتاتورمآبانه اجرا شد. بلدیۀ تهران در این دوره براساس سیاست تمرکزگرایی به فرایند یکسان‌سازی اقدام کرد و به‌کمک سیاست‌های آمرانه، با حذف مفاهیم کهن و پاک‌سازی گذشتۀ قاجاری، درصدد بود تا به تهران چهره‌ای نو و مدرن بدهد. ازاین‌رو در این دوره، شهر تهران به‌شکل عمده‌ای در عرصۀ نوسازی شهری و احداث خیابان دست‌خوش تغییروتحول شد. البته با توسعۀ معابر و تعریض خیابان‌ها گاهی اوقات آثار باستانی و میراث فرهنگی هم تخریب می‌شدند.