ارزیابی صفات رویشی برخی جمعیت‌های پده (Populus euphratica Olive.) در شرایط مختلف شوری در عرصه

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم

2 استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم

doi
10.22059/jfwp.2022.337849.1204
چکیده

پده (Populus euphratica Olive.) از درختان بومی ایران است که نسبت به شرایط اکولوژیکی مناطق خشک و بیابانی سازگاری زیادی دارد. در این تحقیق قلمه‌های پده از رویشگاه‌های اصلی شامل معصومیه، حمیدیه، مرنجاب و منجیل جمع‌آوری و پس از ریشه‌دهی و رشد کافی به سه مزرعه آزمایشی با شوری متفاوت منتقل گردید. آزمایش در قالب طرح کرت‌های خردشده در زمان و مکان اجرا شد. نتایج نشان داد اثر کلیه عوامل به‌جز اثر بلوک و اثر متقابل سه‌گانه بر شاخص‌های رویشی نهال‌های پده معنی‌دار بود (01/0p≤). در مزارع آزمایشی غیرشور، لب‌شور و شور، نهال‌های تولیدی از جمعیت منجیل و مرنجاب به‌ترتیب بیش-ترین و کم‌ترین زنده‌مانی را داشتند. در مزرعه غیرشور نهال‌های تولیدشده از جمعیت‌های منجیل و معصومیه بیش‌ترین ارتفاع را داشتند. شاخص‌های رویشی در مزرعه غیرشور مقادیر بالاتری نسبت به مزارع لب‌شور و شور داشت. در مزرعه لب‌شور جمعیت منجیل و پس از آن جمعیت معصومیه بیش‌ترین قطر یقه را داشته و جمعیت‌های مرنجاب و حمیدیه کمترین قطر یقه را داشتند. گرچه در مزرعه شور نیز جمعیت‌های معصومیه و منجیل بیش‌ترین ارتفاع نهال را به خود اختصاص دادند، اما با دو جمعیت دیگر اختلاف معنی‌داری نداشتند. در مزرعه شور از نظر میزان قطر نهال نیز جمعیت‌های معصومیه و منجیل برتر از سایرین بودند. نتایج کلی تحقیق نشان داد به‌دلیل پتانسیل ژنتیکی بالاتر در رویشگاه منجیل و شرایط مناسب درختان مادری از نظر خاک و به‌خصوص فراهمی آب در رویشگاه‌های منجیل و معصومیه، زنده‌مانی و رشد قطر و ارتفاع نهال در این جمعیت‌ها بیشتر است.