بررسی میزان اهمیت عناصر فراداده‌ایِ استاندارد ای‌بی‌یوکور برای سازمان‌دهی منابع و محتوا در آرشیوهای دیداری‌شنیداری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد مطالعات آرشیوی، گروه علم اطلاعات و مدیریت دانش، دانشکدۀ مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30484/ganj.2023.3066
چکیده

چکیدههدف: پژوهش حاضر با هدف ارائۀ عناصر فراداده‌ای مناسب برای سازمان‌دهی منابع و محتوای آرشیوهای دیداری‌شنیداری، به بررسی استاندارد فراداده‌ای ای‌بی‌یوکور می‌پردازد.روش/ رویکرد پژوهش حاضر به‌لحاظ هدف از نوع کاربردی است. داده‌های این پژوهش با روش مطالعۀ اسنادی (کتاب‌خانه‌ای) و پیمایشی گردآوری شده‌اند. برای استخراج عناصر و جمع‌آوری اطلاعات اولیه، متون و پایگاه‌های اطلاعاتی، پایان‌نامه‌ها، متن سند 3293 ای‌بی‌یوکور مطالعه شدند. سپس با طراحی پرسش‌نامه‌ای اهمیت وجود آن عناصر در توصیف منابع دیداری‌شنیداری از آرشیویست‌ها و مدیران آرشیوهای دیداری‌شنیداری منتخب شهر تهران پرسیده شد. در مرحلۀ بعد داده‌های گردآوری‌شده، با نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.یافته‌ها و نتیجه گیری: در این پژوهش سیاهۀ وارسی متشکل از 84 عنصر فراداده‌ای برای توصیف و تنظیم منابع دیداری‌شنیداری، در چهار بُعد ساختاری (11 عنصر)، توصیفی (50 عنصر)، فنی (17 عنصر)، و مدیریتی (6 عنصر) از دیدگاه صاحب‌نظران و استادان حوزۀ آرشیو بررسی و میزان اهمیت آن‌ها امتیازدهی شد. براساس نتایج به‌دست‌آمده، میانگین و انحراف‌معیارِ عناصر تشکیل‌دهندۀ نواحی چهارگانه، نظر موافق جامعۀ پژوهش را کسب کردند. سازمان‌دهی دانش نهفته در آثار دیداری‌شنیداری براساس استانداردهای مدون و الگوهای ساختاریافته موجب بازنمایی دقیق این‌گونه منابع می‌شود و نتیجۀ آن ارتقای سرعت، صحت و دقت در بازیابی اطلاعات، و چابکی سازمان‌ها در مدیریت محتواست. عناصر فراداده‌ای ارائه‌شده در پژوهش حاضر، براساس استاندارد تخصصی ای‌بی‌یوکور است و به منابع دیداری‌شنیداری اختصاص دارد و می‌تواند پاسخ‌گوی نیاز همۀ آرشیوهای دیداری‌شنیداری باشد.