بررسی تأثیر نوع جنگلکاری با گونه‌های مختلف بر برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد خاک‌شناسی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

2 استادیار، پژوهشکدۀ چای، مؤسسۀ تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان

3 دانشیار گروه خاک‌شناسی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

4 دانشیار گروه خاک‌شناسی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت

doi
10.22059/jfwp.2022.335363.1198
چکیده

گیاهان نمک و عناصر خاک را از طریق ریشه‌های خود جذب و بخشی از آن را در برگ‌ها و اندام‌های هوایی خود ذخیره می‌کنند. این املاح در هنگام ریزش اندام‌های هوایی گیاه بر سطح خاک تجمع می‌یابند و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک را تحت تأثیر قرار می‌دهند. این تحقیق به‌منظور بررسی تأثیر جنگلکاری گونه‌های مختلف بر خصوصیات خاک صورت گرفت. برای این منظور دو منطقۀ جنگلکاری‌شده با سوزنی‌برگان (ارس، کاج تدا، دارتالاب) و پهن‌برگان (سفید پلت‌، توسکای قشلاقی، بلوط بلندمازو) به‌صورت خالص و یک منطقۀ درختکاری‌نشده (شاهد) در مجاورت آن در ایستگاه تحقیقات نهال و بذر گونه‌های جنگلی شلمان شهرستان لنگرود انتخاب شد. تحقیق به‌صورت طرح بلوک کامل تصادفی در هفت تیمار و سه تکرار انجام گرفت. هر نمونۀ خاک، از عمق 25-0 و 50-25 سانتی‌متر به‌صورت نمونۀ مرکب و با فاصلۀ 150 تا 50 سانتی‌متر از تنۀ درخت برداشت شد. برخی خصوصیات خاک شامل pH، EC، مادۀ آلی، نیتروژن کل، CEC، پایداری خاکدانه‌ها، بافت خاک و جرم مخصوص ظاهری و حقیقی اندازه‌گیری شد. بررسی‌ها نشان داد کربن آلی، نیتروژن کل، EC، pH و CEC در سطح 1 درصد، و درصد رس و شن در سطح 5 درصد اختلاف معنی‌داری دارند؛ بلوط بلندمازو با 05/2 درصد در مقایسه با گونه‌های دیگر بیشترین و شاهد با 81/0 درصد کمترین مقدار مادۀ آلی را دارند و نوع پوشش گیاهی تأثیر معنی‌داری بر ذخیرۀ مادۀ آلی و کربن آلی در خاک دارد و از این طریق خصوصیات کیفی خاک را کنترل می‌کند.