دلایل و عوامل انتخاب رسانههای غیر رسمی به عنوان منبع کسب اخبار
نویسندگان
1 گروه علوم ارتباطات،واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم،ایران
2 عضوهیئتعلمی پژوهشکده برنامهریزیدرسی و نوآوریهای آموزشی، مدیر گروه پژوهشی برنامهریزی درسی در علومانسانی، سازمان پژوهش
3 استادیار گروه مطالعات فرهنگی و رسانه دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22054/nms.2021.59875.1172چکیده
هدف اصلی این پژوهش تحلیل کیفی و ارائه مدل فرایندی برای ترجیح رسانههای غیررسمی برای کسب اخبار بوده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش نظریه مبنایی (مدل سیستماتیک اشتراوس و کوربین) انجامشده است. نمونه تحقیق، مشارکتکنندگان بالقوه از اساتید و صاحبنظران، مدیران ستادی و مدیران اجرایی رسانههای فعال در سطح تهران بودند. با در نظر گرفتن اهمیت حداکثر تنوع در نمونه تحقیق و محدودیتهای موجود برای انجام مصاحبه، ملاکهایی برای انتخاب چارچوب نمونه در نظر گرفته شد. با استفاده از نمونهگیری هدفمند (بر مبنای معیارهای انتخاب) و نظری بعد از مصاحبه عمیق با 15 نمونه متخصص، اشباع نظری حاصلشده است. با توجه به شیوع کرونا و محدودیتهای ناشی از آن، شیوههای متنوعی برای مصاحبه استفاده شد (حضوری/ تلفنی/ مجازی (واتساپ و اسکایپ). پروتکل مصاحبه عمیق بر مبنای مرور ادبیات پژوهش و مبانی تجربی تدوین و مورداستفاده قرار گرفت. برای تحلیل دادههای از کدگذاری نظری سه مرحلهای (باز، محوری و گزینشی) استفاده شد. برای اعتباربخشی به یافتهها از ملاکهای گوبا و لینکلن (قابلیت اعتبار، انتقالپذیری، اطمینان و تأیید پذیری) استفاده شد. یافتهها و نتایج نشان داد که در انتخاب رسانه؛ فاکتورهای اخلاق رسانه، کارکرد رسانه، پایگاه و منبع، سودمندی درک شده، سهولت در دسترسی و استفاده، لذت درک شده، عوامل اجتماعی، عوامل سیاسی، عوامل فرهنگی، عوامل اجتماعی، عوامل تکنولوژی، عوامل بافتی، عوامل روانشناختی مؤثر بوده و دو راهبرد سازمانی و فرا سازمانی برای این انتخاب مؤثر بوده و دارای پیامدهایی در سه بعد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی است.