شاخص‌های بارشی آشکارکننده تغییر اقلیم در محدوده سایت‌های پایش زوال بلوط در استان چهار محال و بختیاری

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات بیابان موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور ،سازمان تحقیقات ،آموزش و ترویج کشاورزی ، تهران، ایران.

2 دانشیار، بخش جنگل مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار، بخش تحقیقات بیابان، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورز، تهران، ایران

doi
10.22059/jfwp.2022.334523.1197
چکیده

یکی از مهمترین عوامل موثر بر خشکیدگی و زوال جنگل‌های زاگرس رخداد تغییر اقلیم است. وقوع بارش‌های سیل‌آسا و خشکسالی‌های شدید، اکوسیستم‌های جنگلی را با تنش مواجه و زمینه را برای فعالیت آفات و بیمای‌ها و در نتییجه زوال و خشکیدگی فراهم می‌کنند. در این مطاله هدف بررسی شاخص‌های بارشی استاندارد جهانی آشکارکننده تغییر اقلیم در محدوده سایت‌های پایش زوال بلوط در استان چهارمحال و بختیاری است. برای این منظور از داده‌های بارش روزانه نزدیکترین ایستگاه‌های سینوپتیک به سایت‌های پایش زوال برای دوره آماری 1991- 2019 استفاده شد. داده‌ها از نظر کیفیت و همگنی بررسی و آماده ورود به مدل شدند. برای اجرای مدل از نرم افزار ClimPACT در محیط R استفاده شد. از بین 61 شاخص خروجی هشت شاخص بارشی آشکارکننده رخداد تغییر اقلیم شامل:PRCPTOT, CDD, CWD, R10mm, R10mm, RX1day, RX2day, RX5day استخراج شد. بر روی شاخص‌ها شیب روند تغییرات، خطای شیب روند و معنی داری تغییرات با سطح اطمینان 95% محاسبه و بررسی شد. نتایح نشان داد باوجود نوسانات و بی‌نظمی موجود در سری داده‌ها براساس چهار شاخص بارش سالانه، روزهای مرطوب متوالی، بارش سنگین و فوق سنگین همه سایت‌های پایش زوال بلوط یک دوره کم بارشی طولانی در فاصله 2006 تا 2019 را تجربه کرده‌اند که این این سیکل طولانی کم بارشی نسبت به بارش بلندمدت منطقه در کنار سایر عوامل می‌تواند یکی از کلیدی ترین عوامل موثردر زوال و خشکیدگی بلوط زاگرس در استان چهار محال و بختیاری باشد که زمینه را برای آفت و بیماری‌ ها مساعد نموده باشد