مطالعۀ ارگونومیک بارگیری دستی گردهبینه در عرصههای جنگلکاری صنوبر دارای مالکیت خصوصی در شرق استان گیلان
نویسندگان
1 دکتری علوم و مهندسی جنگل، مرکز بذر جنگلی خزر، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، آمل، مازندران، ایران
2 دکتری علوم و مهندسی جنگل، مرکز بذر جنگلی خزر، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، آمل، مازندران، ایران
3 دانشیار گروه علوم و مهندسی جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعهسرا، ایران
4 دکتری علوم و مهندسی جنگل، مرکز بذر جنگلی خزر، سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور، آمل، مازندران، ایران
doi
10.22059/jfwp.2022.340437.1207چکیده
بارگیری دستی گردهبینهها اغلب شامل وظایف کاری خطرناک، سنگین و طاقتفرساست. این فعالیت مستلزم آن است که کارگر در طول روز بارهای سنگین را جابهجا کند که ممکن است موجب دردهای عضلانی، خستگی فیزیکی و همچنین حوادث کاری شود. این پژوهش بهمنظور ارزیابی وضعیت قرارگیری بدن کارگران و محاسبۀ شاخص خطر در عملیات بارگیری به روش دستی در عرصههای جنگلکاریهای صنوبر انجام گرفت. ارزیابی ارگونومیکی با استفاده از نرمافزار ErgoFellow 3.0 و روش تجزیهوتحلیل وضعیت کاری اواکو صورت پذیرفت. کارهای میدانی و جمعآوری دادهها در فصل بهار سال 1400 و هنگام عملیات بارگیری دستی در عرصههای صنوبرکاری در شرق استان گیلان انجام گرفت. از فیلمهای ضبطشده به روش تهیۀ عکس فوری، تصاویر مربوط به موقعیت بدن کارگران استخراج و براساس تأثیر موقعیت بدن بر سیستم اسکلتی عضلانی، سطح اقدامات اصلاحی مشخص شد. بررسی فراوانی و درصد وضعیتهای ترکیبی بدن (34 عدد) نشان داد که هفت کد وضعیت بدن نیاز به اصلاح ندارند، اما شش کد وضعیت بدن نیاز به اصلاح در آیندهای نزدیک، یازده کد وضعیت نیاز به اصلاح سریعتر و ده کد وضعیت نیاز به اصلاح فوری دارند. محاسبۀ شاخص خطر عملیات بارگیری نشان داد که شاخص کل عملیات بارگیری 276 است. خطرهای ارگونومیکی و مربوط به سلامت کارگران در بارگیری دستی در منطقۀ پژوهش پنهان و بسیار نگرانکننده است و ممکن است سبب فرسودگی جسمی و روحی و کاهش ظرفیت کار و عمر مفید کاری شود و آنها را در معرض اختلالات اسکلتی- عضلانی قرار میدهد.
