تعیین شاخص های مورفولوژیکی نشانگر تنوع میوه درختان بلوط ایرانی در سطح درخت و رویشگاه
نویسندگان
1 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران
2 دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران
doi
10.22059/jfwp.2022.328840.1179چکیده
پژوهش پیش رو با هدف تعیین شاخصهای مورفولوژیکی نشانگر تنوع میوۀ درختان بلوط ایرانی در دو رویشگاه جنگلی در دامنههای شمالی و جنوبی در جنگلهای ایلام انجام گرفت. در هر رویشگاه دوازده درخت بلوط انتخاب و از هر درخت 100 عدد میوه از چهار سمت اصلی تاج بهصورت نمونۀ مرکب جمعآوری شد. نمونهها برای اندازهگیری صفات ظاهری میوه و جام آن به آزمایشگاه منتقل شدند. مقادیر طول میوه، قطر میوه، طول جام و قطر دهانۀ جام در بین پایههای درختی هر رویشگاه تفاوت معنیدار داشتند. همچنین مقادیر طول میوه و قطر میوه در رویشگاه شمالی بیشتر از رویشگاه جنوبی بود. بررسی شکلپذیری نشان داد که صفتهای طول میوه و قطر میوه شکلپذیری کمتری دارند. مقادیر طول میوه، قطر میوه، طول جام و قطر جام در بین گروههای درختی با درجات خشکیدگی تاجی مختلف نیز تفاوت معنیداری داشت. بنابراین مشخص شد که صفات ظاهری میوه درختان بلوط ایرانی تحت تأثیر معنیدار خصوصیات فردی درختان، شرایط محیطی رویشگاه و شدت خشکیدگی تاجی قرار دارد. هرچند تغییرات بین درختان از نظر تفاوتهای رویشگاهی و درجۀ خشکیدگی تاجی میتواند ناشی از شکلپذیریهای موقت باشد، اما تغییرات فردی و درونجمعیتی صفات میوه میتواند ناشی از ژنتیک آنها باشد و از این حیث صفات طول میوه و قطر میوه، صفات مورفولوژیکی نشانگر تنوع میوۀ بلوط ایرانی هستند. اما تغییرات فردی و درونجمعیتی صفات میوه میتواند ناشی از ژنتیک آنها باشد و از این حیث صفات طول میوه و قطر میوه، صفات مورفولوژیکی نشانگر تنوع میوۀ بلوط ایرانی هستند.
