بازشناسی و تبیین ارزشهای میراث راهآهن در نمونۀ راهآهن سراسری ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه معماری، دانشکدۀ معماری ، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد مرمت و احیا بناها و بافتهای تاریخی، گروه مرمت، دانشکدۀ معماری ، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/ijar.1397.70509چکیده
مطالعات دوران صنعتی شدن از مهمترین مطالعات تاریخی هر کشور به شمار میآید. گذار جامعه از سنت به مدرنیته، تغییرات گستردهای را در تمام سطوح و جنبههای زندگی بشر اعمال کرده است. گذار از انقلاب صنعتی به حفاظت میراث صنعتی چرخش مهمی در مفهوم ارزش و حفاظت به شمار میآید. شناخت و واکاوی ارزشهای میراث راهآهن به یک بررسی دقیق در تحول مفهوم ارزشها نیاز دارد که با درک کلیتی یکپارچه از منزلت فرهنگی اثر میسر میشود. مفهوم ارزش در میراث راهآهن، بهسبب گستره و تنوع آثار و مفاهیمی که به درک بهتری از مرزهای منزلت فرهنگی اثر میانجامد، کمی دشوار است؛ از این رو در این مقاله سعی شده اسلوبی کاربردی برای بیان گسترۀ ارزشهای اثر ارائه شود. در جوامع مختلف، احداث راهآهن یکی از نمادهای فناوری و مدرنیته به شمار میآید. راهآهن سراسری ایران، به عنوان یک اثر در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو، صرفاً یک مسیر ارتباطی نیست؛ بلکه به عنوان بخش مهمی از حافظۀ متعهدانۀ مهندسی و شاهکارساخت، دارای ارزشهای برجستۀ جهانی از مناظر مختلف تاریخی، سیاسی، توسعه و فناوری است. به همین دلیل، این مقاله به بررسی ارزشهای میراث جهانی راهآهن و مفاهیم وابسته به آن و تحلیل آنها در نمونه راهآهن سراسری ایران میپردازد. این پژوهش با رویکردی کیفی و راهبرد تاریخی-تفسیری و استدلال منطقی در پی یافتن چارچوبی برای تعریف ارزشهای میراث راهآهن است؛ و با گردآوری و بررسی اسناد، کنوانسیونهای بینالمللی، مقالات، آرشیوها و مشاهدات میدانی در تفهیم و تبیین ارزشهای میراث راهآهن به عنوان یک اثر برجستۀ جهانی و انطباق آنها با راهآهن سراسری ایران میکوشد.
