فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق با هدف احیاء و توسعه توده‌های جنگلی تخریب شده فندق در شرایط دیم در جنگل فندقلوی اردبیل انجام شد. بدین منظور، در اوایل اردیبهشت‌ 1395در نهالستان فندقلوی اردبیل، نو نهال‌های فندق تولید شده از سه مبداء بذری شامل فندقلو ( فندقلوی اردبیل)، مکش ( گیلان) و مکیدی (ارسباران)، با قارچ‌های Rhizophagus irregularis و نیز مایه ‌تجاری Myco‌ root (حاوی قارچ میکوریزی آربوسکولار ،R.irregularis و G. Etunicatum ،Glomus mosseae) تلقیح شدند. سپس، در فروردین‌ 1396، نهال‌های یکنواخت یکساله فندق به اراضی حاشیه جنگل فندقلو (مساحت 6075 مترمربع) منتقل و به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط دیم مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج پس از چهار سال نشان داد که نهالهای میکوریزی، تولید شده از بذرهای هر سه مبداء، در اغلب صفات مورد بررسی از اندازه‌های بزرگتری نسبت به نهال های تلقیح نشده برخوردار بودند. بیشترین مقدار کلنیزاسیون ریشه نهال‌ها (9/51 درصد)، و همچنین، بزرگترین اندازه‌های اغلب متغیرهای اندازه‌گیری شده به نهال‌های مبدا فندقلو تلقیح شده با قارچ R. irregularis اختصاص داشت. طوری‌که زنده‌مانی 7/52 درصد، رویش قطر یقه 1/82 درصد، رویش ارتفاع 9/58 درصد، هدایت روزنه‌ای2/152 درصد، کارائی مصرف آب 9/272 درصد و محتوای کلروفیل 6/63 درصد نسبت به شاهد (نهال‌های غیر میکوریزی مبدا فندقلو) افزایش داشت.برای تولید نهال فندق در نهالستان و کاشت آن در عرصه‌های تخریب شده این منطقه، نهال تولید شده از مبداء بذر فندقلو همزیست شده با قارچ R. irregularis ، نسبت به نهال‌های با مبداء بذری مکش و مکیدی تلقیح شده با مایه تجاری Myco‌ root ارجحیت دارد.