فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

روند روزافزون خشکیدگی درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگل‌های زاگرس به چالش اصلی مدیریت جنگل در این ناحیه تبدیل شده است. هدف این پژوهش، تعیین حساسیت تاج‌بارش درختان بلوط ایرانی به مقدار باران در جنگل‌های زاگرس استان‌های لرستان و ایلام بود. برای بررسی روند بارندگی سالانه، از داده‌های بارش درازمدت دو ایستگاه خرم‌آباد و ایلام و آزمون من-‌کندال استفاده شد. در هر منطقه، پنج درخت بلوط دانه‌زاد تیپیک برای اندازه‌گیری باران و تاج‌بارش در دوره برگ‌دار انتخاب شدند. شیب رگرسیون خطی بین درصد تغییرات مقدار باران در مقابل درصد تغییرات تاج‌بارش، به‌عنوان میانگین ضریب حساسیت تاج‌بارش درنظر گرفته شد. نتایج نشان داد که بارش سالانه و میانگین رخداد باران در سال (6/6 میلیمتر در خرم آباد و 5/8 میلیمتر در ایلام)، در دوره درازمدت مورد بررسی، فاقد روند معنی‌داری بودند. بررسی رخدادهای حدی نشان داد، تعداد باران‌های بزرگ‌تر از ۱۰ میلی‌متر در سال در ایلام، روندی کاهشی و تعداد باران‌های کمتر از دو میلی‌متر در سال در خرم‌آباد روندی افزایشی و معنی‌دار داشتند. ضریب حساسیت تاج‌بارش درختان به مقدار باران در ایلام به‌طور میانگین ۳/۳ و در خرم‌آباد ۳/۱ به‌دست آمد. در هر دو منطقه، حساسیت تاج‌بارش درختان به رخدادهای کوچکتر از میانگین، بیشتر از رخدادهای بزرگ‌تر از میانگین بود (ایلام ۳/۴ درمقابل ۲/۱ و خرم‌آباد ۷/۱ درمقابل ۱/۱). حساسیت زیاد تاج‌بارش درختان بلوط ایرانی به مقدار باران در صورت تداوم روند کاهشی مقدار باران در جنگل‌های خرم‌آباد و ایلام، منجر به کاهش تاج‌بارش و تسریع روند خشکیدگی در این جنگل‌ها خواهد شد.