کاربردپذیری ابزارهای کمک‌جستجو در نرم‌افزار سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران از دیدگاه کاربران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مطالعات آرشیوی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30484/ganj.2022.2953
چکیده

هدف: سنجش میزان کاربردپذیری ابزارهای کمک‌جستجو در قالب فیلدهای جستجو، پدیدآور، موضوع و عنوان در نرم‌افزار سازمان اسناد و کتابخانۀملی ایران از دیدگاه کاربران.روش/ رویکرد پژوهش: پژوهش توصیفی حاضر از نظر هدف کاربردی بوده و به روش شبه آزمایشی انجام شده است. فنون جمع‌آوری داده‌ها، گزارش‌های کلامی (تفکر با صدای بلند) و مشاهدۀ مستقیم در حین انجام تکالیف بود. برای گردآوری اطلاعات جمعیت‌شناختی از پرسشنامه استفاده شد؛ جامعۀ پژوهش را کاربران مبتدی و خبرۀ سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی تشکیل دادند. کاربران پس از انجام تکالیف با نظرسنجی پس‌آزمون، نظرات خود را بیان کردند.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: ابزارها برای کاربران خبره در مقایسه با کاربران مبتدی، کاربردپذیرتر بودند. کاربران مبتدی در مقایسه با کاربران خبره در تکمیل تکالیف، دشواری بیشتری به دلایل عدم آشنایی با واژگان آرشیو و چگونگی جستجو در نرم‌افزار داشتند. حدود 60 درصد از مشارکت‌کنندگان به سهولت فیلدهای «جستجو» و «پدیدآور» را تکمیل نمودند. هر چند بیشترین کارآیی مربوط به فیلد «پدیدآور» بود؛ اما تکمیل آن در میان 10 درصد از کاربران ناموفق بود. کمترین و بیشترین میانگین زمانی به‌ترتیب مربوط به فیلدهای «عنوان» و «موضوع» بود. در مجموع ابزارها برای کاربران کاربردپذیر بوده و می‌توان از طریق آموزش و استفاده از راهنما، کاربردپذیری‌ را افزایش داد. در زمان ورود اطلاعات، واژه‌شناسی و کاربرپسندی ابزارها مهم است. کاربران با استفاده از ابزارهای کمکی کاربردپذیر، جستجوهای خود را انجام داده و نیاز به حضور واسطه را کاهش می‌دهند.