فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگل‌های بلوط زاگرس، به دلیل استفاده‌های بی رویه و مختلف مردم محلی، تا حد زیادی دست‌خوش تغییر شده است. آرامگاه‌های جنگلی در جنگل‌های زاگرس شمالی، به‌دلیل تقدس و ارزش مذهبی برای مردم محلی تا حد زیادی تخریب‌نشده باقی مانده‌اند. هدف این پژوهش، بررسی و مقایسۀ خصوصیات خاک این مناطق، به‌عنوان منطقۀ معرف جنگل‌های کمتر دست‌خوردۀ بلوط زاگرس با خصوصیات خاک مناطقی است که قرن‌های متمادی تحت چرای دام و گلازنی بوده است. برای این کار، پنج آرامگاه جنگلی و پنج گلاجار کنار آنها انتخاب و از هر منطقه به‌طور کاملاً تصادفی، پنج نمونه خاک ترکیبی در میکروپلات‌های 2×2 متری از عمق صفر تا 15 سانتی‌متر برداشت شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون تی مستقل به‌منظور مقایسۀ تک‌تک مناطق و همچنین داده‌های حاصل از ترکیب کل مناطق استفاده شد. به‌جز مقدار کلسیم، تفاوت معنی‌داری بین دیگر فاکتورهای خاک در آرامگاه و گلاجارها دیده ‌شد. مقدار کربن، نیتروژن، فسفر، نسبت C:N، پتاسیم، هدایت الکتریکی و درصد شن در آرامگاه‌های جنگلی از گلاجارها بیشتر بود، درحالی که درصد رس و میزان pH کمتر بود. براساس نتایج حاصله، گلازنی، گلابری و سایر بهره‌برداری‌های فشرده در سامان‌های عرفی این جنگل‌ها طی سالیان متمادی، سبب کاهش چشمگیر کیفیت خاک شده است و ادامۀ این روند، حاصلی جز تخریب بیشتر خاک این جنگل‌ها نخواهد داشت. کیفیت خوب خاک در آرامگاه‌های جنگلی، نشان‌دهندۀ اهمیت حفاظت در افزایش کیفیت رویشگاه‌های جنگلی در زاگرس شمالی است، بنابراین توجه بیشتر به حفظ این مناطق، دارای اهمیت ویژه‌ای است.