فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

احداث جاده‌های جنگلی یکی از عوامل ناپایداری دامنه‌های شیبدار است که سبب فرسایش خاک و آثار ناشی از آن می‌شود. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر پوشش لاشبرگ و مازاد مقطوعات بر مقدار رواناب و رسوب در ترانشه‌های خاکبرداری و خاکریزی جاده‌های جنگلی در جنگل‌های استان گیلان بود. بدین منظور چهار ترانشۀ خاکبرداری و خاکریزی انتخاب و در هر ترانشه، چهار پلات 2 مترمربعی شامل بدون پوشش (طبقۀ 1)، پوشش 30 درصد (طبقۀ 2)، پوشش 60 درصد (طبقۀ 3) و پوشش 90 درصد (طبقۀ 4) و با شیب ثابت 30 درصد برداشت شد. اندازه‌گیری نمونه‌ها پس از هر بار بارش با شدت تقریبی 80 میلی‌متر در ساعت انجام گرفت. نتایج نشان داد که میانگین رواناب تولیدی در ترانشۀ خاکبرداری در پلات‌های با پوشش صفر (کنترل)، 30، 60 و 90 درصد به‌ترتیب 3/759، 6/748، 6/372 و 0/196 میلی‌لیتر در متر مربع، در ترانشۀ خاکریزی به‌ترتیب 6/216، 6/156، 1/77 و 5/69 میلی‌لیتر در مترمربع و میانگین رسوب در ترانشۀ خاکبرداری در طبقات مختلف به‌ترتیب 08/1، 96/0، 13/0 و 07/0 گرم در لیتر و در ترانشۀ خاکریزی به‌ترتیب 51/1، 06/1، 27/0 و 08/0 گرم در لیتر برآورد شد. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین مقدار رواناب و رسوب ایجادشده در شدت‌های مختلف پوشش لاشبرگ و مازاد مقطوعات وجود دارد (05/0P< ). میانگین رواناب تولیدی در ترانشۀ خاکبرداری به‌طور معنی‌داری (05/0P< ) بیشتر از میانگین آنها در ترانشۀ خاکریزی در تمام درصدهای پوشش بود. نتایج نشان داد پوشش لاشبرگ و مازاد مقطوعات اثر معنی‌داری در کاهش رواناب و رسوب جاده‌های جنگلی دارد.