فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از راهکارهای افزایش زنده‌مانی و رشد نهال‌های جنگلی در احیای رویشگاه‌های تخریب‌یافته، شناسایی قارچ‌های میکوریزی همزیست با ریشۀ گیاهان آن رویشگاه و سپس تکثیر و تلقیح آنها برای توانمندسازی نهال‌های تولیدی است. این پژوهش به‌منظور شناخت قارچ‌های آربسکولار همزیست با درختان ارس (Juniperus excelsa) رویشگاه چهارطاق (استان چهارمحال و بختیاری) و ارزیابی تأثیر این قارچ‌ها در افزایش زنده‌مانی و مؤلفه‌های رویشی نهال‌های میکوریزی ارس در سه سال متوالی اجرا شد. از ریشه و خاک اطراف ریزوسفر نه درخت ارس به‌طور کاملاً تصادفی نمونه‌برداری و در شرایط سرد (در یخدان) به آزمایشگاه منتقل شد. پس از شناسایی پنج گونه قارچ همزیست، مایۀ تلقیح تولیدشده با گیاه ذرت در اختیار بذرهای جوانه‌زدۀ ارس قرار گرفت. براساس نتایج، تأثیر همزیستی قارچ‌های آربسکولار شناسایی و تلقیح‌شده شامل Ambispora gerdemannii، Funneliformis mosseae، Glomus hoi، Septoglomus constrictumو Rhizophagus intraradices و اثر سن نهال بر طول ریشه، ارتفاع اندام هوایی، قطر یقه و زنده‌مانی نهال‌ها مثبت بود. در پایان سال سوم، در حدود 50 درصد از نهال‌های شاهد از بین رفتند، اما این تلفات برای نهال‌های تلقیح‌شده بین 17 تا 40 درصد بود. قارچ‌های A. gerdemannii R. intraradices بیشترین تأثیر مثبت را در زنده‌مانی نهال‌ها داشتند. متغیرهای رویشی تحت تأثیر قارچ R. intraradices از بزرگ‌ترین اندازه برخوردار بودند. یافته‌های این تحقیق نشان داد که توانمندسازی نهال‌ها توسط قارچ‌های همزیست، راهکاری مناسب برای افزایش زنده‌مانی و رویش نهال‌ها در برنامۀ تولید نهال خواهد بود. تحقیق با استفاده از قارچ‌های همزیست برای بهبود رشد و استقرار نهال‌ها در رویشگاه‌های آسیب‌دیده که خاک شرایط تغذیه‌ای مناسبی ندارد توصیه می‌شود