فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگل‌های ناحیه خزری از مهمترین منایع جنگلی کشورند، اما آنچه به صورت یک خلا بزرگ در تحقیقات این حوزه دیده می‌شود لزوم توجه به ابعاد ساختاری به ویژه حفظ پیوستگی ساختاری این جنگلها است. تحقیق حاضر با هدف ارزیابی و مقایسه شاخص‌های پیوستگی سیمای سرزمین در مورد لکه‌های جنگلی حوزه آبریز دریای خزر انجام شد. برای این منظور، ابتدا لایه جنگل از نقشه پوشش سرزمین استخراج و تعداد 25 حوزه آبخیز کلان انتخاب شدند. پیوستگی سیمای سرزمین از منظر سنجه‌های سیمای سرزمین (چهار شاخص) و شاخص‌های تئوری گراف (11 شاخص) تحلیل و محاسبه شد. سپس، با استانداردسازی شاخص‌های پیوستگی محاسبه شده در محدوده صفر تا 1، و تلفیق آنها، یک عدد نهایی پیوستگی برای هر حوزه آبخیز بدست آمد که بین 571/0 تا 274/0 متغیر بود. این محدوده در چهار طبقه از کم به زیاد، طبقه‌بندی شد. نتایج نشان داد شاخص‌های پیوستگی لکه‌های جنگلی در تمام ناحیه خزر، بسیار پایین بوده به طوری که 80% حوزه‌ها در طبقه پیوستگی خیلی کم و کم قرار می‌گیرند. حوزه‌ شماره 9 (سردآبرود، شلمانرود) و حوزه شماره 7 (چالوس) به ترتیب با عدد پیوستگی نهایی 274/0 و 276/0 در وضعیت بسیار نامطلوب قرار دارند و تنها دو حوزه شماره 14 (چلاو و پنجاب) و شماره 4 (پسیخان و شاخرز) به ترتیب با عدد پیوستگی نهایی 571/0 و 540/0 وضعیت مناسب‌تری از نظر شاخص‌های پیوستگی دارند. با توجه اهمیت حفظ پیوستگی لکه‌های جنگل، و نقش آن در حفظ کارکردهای جنگل‌های خزری، نتایج این پژوهش در برنامه‌های مدیریت و احیا جنگل‌ کاربرد خواهد داشت