رفتار متکبرانه مصرف‌کننده؛ فهمی از برداشت‌های معناآفرین با استفاده از پدیدارشناسی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت اجرایی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت تولید و عملیات، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22059/jibm.2020.280645.3514
چکیده

هدف: در پژوهش حاضر، به بررسی درک «رفتار متکبرانه‌ مصرف‌کننده» میان افرادی که این رفتار را تجربه کرده‌اند، پرداخته شده است. رفتار متکبرانه مصرف‌کننده، نشان‌دهنده تمایل افراد به استفاده و نمایش اموال به‌منظور ایجاد برتری اجتماعی است. روش: در این پژوهش بنا بر نیاز به استفاده از تجربه‌های زیسته‌ افراد درگیر در موضوع پژوهش (افرادی که رفتار متکبرانه مصرف‌کننده را تجربه کرده‌اند)، از روش پژوهش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی استفاده شد. به‌منظور دستیابی به هدف پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری معیارمحور (شدت) و گلوله برفی تا رسیدن به اشباع با 10 نفر مصاحبه‌ کامل انجام شد. اعتبار نتایج به‌دست‌آمده با استفاده از پرانتزگذاری دانش قبلی پژوهشگر، مراجعه مجدد به شرکت‌کنندگان و تأیید آنها مشخص شد. یافته‌ها: یافته‌ها گویای ساختاری پنج‌بُعدی برای رفتار متکبرانه مصرف‌کننده، شامل مصرف مبتنی بر تصویر، مصرف مبتنی بر خودنمایی، بالیدن مصرف‌کننده، برتری مصرف‌کننده و نیاز به منحصربه‌فرد بودن است. چهار بُعد نخست با پژوهش‌های قبلی انجام‌شده در این زمینه هماهنگی دارند و بُعد نیاز به منحصربه‌فرد بودن، بُعدی جدید است که با توجه به اظهارات افراد به ساختار رفتار متکبرانه مصرف‌کننده اضافه شد. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش در شناخت، درک و پیش‌بینی رفتار مصرف‌کننده مؤثر است و به‌کارگیری صحیح آنها در افزایش رضایت مشتری و در نهایت افزایش فروش، نقش شایان توجهی ایفا می‌کند.