موش‌ و گربه ‌ (سوابق و نمونه‌های داستان‌های موش وگربه در ادب فارسی‌)

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس تهران

doi
10.22099/jcls.2012.423
چکیده

داستان موش­وگربه و تقابل آن­ها مضمونی رایج در ادب فارسی است. موش­وگربه عبید به دلیل شهرت آن میان مردم و کودکان بارها جزو ادبیات مکتب­خانه­ای و در شمار کتاب­های درسی چاپ شده است.این داستان از داستان­های پرخواننده در میان کودکان و از کتب پرشمارگان در تاریخ نشر ایران به حساب می­آید. داستان‌های موش و گربه در آثار ادبی فارسی بازتاب گسترده یافته و داستان­های کوتاهی در قالب نظم و نثر نگاشته شده است؛ علاوه بر آن، داستان­های بلندی نیز به تقلید از موش­وگربه­­ی عبید زاکانی نوشته شده است.پانزده نمونه و اقتباس از موش­وگربه شناسایی شده که عبارتند از: تخمیس موش­وگربه­ی چرکچی، مخمس موش­وگربه­ی ادیب، موش­نامه­ی افسر، موش­و گربه شائق، موش­وگربه­ی نهاوندی، زرندیه، خوک­نامه، پندنامه، گلشن هوش در جدال موش­وگربه، همیان موش­وگربه، موش­وگربه ناشناس، نخبه‌النصایح  فی قصه الفار والهره، موش­وگربه شیخ بهایی وموش­وگربه روایت شفاهی.