مدیریت آرشیوهای دانشگاهی در دانشگاه‌های برتر جهان

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات آرشیوی، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. (نویسنده مسئول).

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.30484/ganj.2022.2936
چکیده

هدف: شناسایی فرایندهای مدیریت آرشیوهای دانشگاهی در دانشگاه‌های برتر جهان و عرضۀ راهکارهایی برای مدیریت صحیح آرشیوهای دانشگاهی ایران.روش/ رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر به‌لحاظ هدف از نوع کاربردی و به‌لحاظ روش از نوع توصیفی است. جامعۀ آماری پژوهش، آرشیو 150 دانشگاه برتر جهان است. پژوهش به‌روش سرشماری انجام شده‌است. ابزار گردآوری داده‌های پژوهش، پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته است. داده‌ها در نرم‌افزار اس.پی.اس.اس ثبت شده‌است و نتایج حاصل‌از آن براساس آمار توصیفی تجزیه‌وتحلیل شده‌است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: اکثر آرشیوهای دانشگاهی به‌عنوان ترکیبی از آرشیو اداری، تاریخی، و پژوهشی و تحت نظارت کتاب‌خانۀ دانشگاه فعالیت می‌کنند. در آرشیوهای دانشگاهی، میانگین جمع‌آوری اسناد رسمی دانشگاه/ پرونده‌های اداری و مالی، بیشتر از بقیۀ مدارک است. استادان، دانشجویان و پژوهش‌گران خارج از دانشگاه، اصلی‌ترین مخاطبان آرشیوهای دانشگاهی هستند. رایج‌ترین سطح تنظیم و توصیف اسناد براساس استانداردهای ملی و بین‌المللی، سطح مجموعه است و رایج‌ترین استاندارد ملی و بین‌اللملی در این زمینه، استاندارد ایساد است. استفاده از اسناد و منابع در اتاق مطالعه، رایج‌ترین خدمت آرشیوهای دانشگاهی برای کاربران است. برنامه‌های آموزشی برای کارکنان درزمینۀ تنظیم و توصیف اسناد در رتبۀ اول قرار دارد. در بین انواع برنامه‌های آموزشی برای کاربران، برگزاری نمایشگاه‌ها در رتبۀ اول قرار دارد. در آرشیوهای دانشگاهی شناسایی‌شده، تمام فعالیت‌ها و جنبه‌های مختلف مدیریت اهمیت بسیاری دارد؛ ولی میزان اهمیت آن‌ها در هر آرشیو باتوجه‌به سیاست‌های دانشگاه متفاوت است.