مبنا و چگونگی راهبردهای تصمیم‌سازی و اقدام در عرصه سیاست خارجی در اندیشه امام خمینی(ره)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی

2 استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22084/rjir.2017.13209.2085
چکیده

بررسی نحوه کنش سیاست خارجی و نیز چگونگی تصمیم‌سازی و انتخاب بدیل‌های آن از سوی رهبران، سیاست‌گذاران و تدبیرپردازان همواره بخشی مهمی از مطالعات حوزه سیاست خارجی را به خود اختصاص داده است. بر این مبنا، این پژوهش با هدف بررسی راهبردهای تصمیم‌گیری در سیاست خارجی از دیدگاه امام خمینی(ره) در ابعاد اعمالی و اعلانی در پی پاسخ دادن به این پرسش است که در دیدگاه امام خمینی، اتخاذ تصمیم در حوزه سیاست خارجی چگونه و بر چه مبنایی صورت می‌گیرد؟ در پاسخ، یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که راهبردهای امام خمینی(ره) در حوزه سیاست خارجی همچون تکلیف‌گرایی، جهان اسلام‌گرایی، سلطه‌ستیزی، ضدهژمونیک‌گرایی، عدم تعهدگرایی جهانی و عدالت‌طلبی ریشه در ماهیت الهی و متعالی اندیشه سیاسی ایشان و ملهم از آموزه‌های ساختاری فرهنگ دینی اتخاذ شده است که در نتیجه همین امر، کلیه سمت‌گیری‌های سیاست‌گذارانه ایشان نسبت به حوزه سیاست خارجی متأثر از ارزش‌های درونی و بن‌نگرش‌های فلسفی- اخلاقی اندیشه او بوده و آنچه به‌عنوان مبنا به تصمیم‌گیری و کنش بازیگران در عرصه سیاست خارجی شکل‌ می‌بخشد، اصل مسئولیت و تکالیف انسانی ـ الهی فرد انسانی است.