فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهدر اغلب نقاط زاگرس، ساختار توده‌های شاخه‌زاد بلوط به‌دلیل عدم وجود تنوع در نیم‌رخ افقی و عمودی بسیار شکننده و ناپایدار است. هدف پژوهش پیش‌رو، ارزیابی اثرگذاری عملیات پرورشی بر شاخص‌های ساختاری توده‌های شاخه‌زاد بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگل‌های چگنی شهرستان خرم‌آباد پس از 3 سال بود. پژوهش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار با چهار تیمار تنک‌کردن سبک، متوسط، سنگین که به‌ترتیب 10، 20 و 30 درصد از رویه زمینی در ارتفاع نیم‌‌متری جست‌گروه‌ها تنک شدند و تیمار چهارم به‌عنوان شاهد انجام شد. اندازه‌گیری متغیرهای کمی (قطر در ارتفاع نیم‌متری جست‌ها و ارتفاع غالب جست‌گروه) در انتهای فصل رویش سال اول پیش از اجرای عملیات تنک‌کردن انجام شد و در سال آخر تکرار شد تا مقادیر رویش محاسبه شود. برای بررسی تأثیر عملیات پرورشی بر شاخص‌های چیرگی و اختلاف ابعاد توده‌های مورد مطالعه، جست غالب و سه جست همسایه آن در هر جست‌گروه به‌تفکیک در تیمارهای مختلف انتخاب و متغیرهای کمی ارتفاع و قطر در ارتفاع نیم‌متری جست‌های غالب و همسایه اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که در اثر عملیات پرورشی، شاخص‌های چیرگی و اختلاف ابعاد (ارتفاع و قطر) جست‌ها در تیمار سنگین به‌طور معنی‌داری بیشتر از سایر تیمارها بود. مطالعه تأثیرپذیری سایر متغیرهای توده می‌تواند به شناسایی تیمار تنک‌کردن بهینه کمک کند. همچنین، این پژوهش به اهمیت مشخصه‌های ساختاری به‌عنوان ابزاری مناسب برای مدیریت توده‌‌های شاخه‌زاد بلوط در راستای کمک به پایداری آنها تأکید دارد.