فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مشکلات اندازه‌گیری باران‌ربایی در توده‌های جنگلی، ضرورت استفاده از مدل‌های برآوردکننده باران‌ربایی را دوچندان می-کند. پرکاربردترین مدل‌های برآوردکننده باران‌ربایی، مدل‌های فیزیکی‌مبنا هستند که از بین آن‌ها، مدل Sparse Gash بیشترین کاربرد را دارد. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی مدل Sparse Gash در برآورد باران‌ربایی پنج توده جنگلی (دو توده جنگلی از گونه بلندمازو، دو توده جنگلی از گونه راش شرقی و یک توده پلت) در ناحیه رویشی هیرکانی بود. بدین منظور، مقدار باران و تاج‌بارش در هر توده به ترتیب با بهره‌گیری از پنج و 20 جمع‌آوری‌کننده باران اندازه‌گیری و باران-ربایی از کسر مقدار تاج‌بارش از مقدار باران محاسبه شد. برای ارزیابی مدل، از چهار آماره‌ی درصد خطا (Error)، میانگین مطلق خطا (MAE)، ریشه دوم میانگین مربع خطا (RMSE) و ضریب کارآیی (CE) استفاده شد. نتایج نشان داد براساس ضریب همبستگی پیرسون، همبستگی بین مقادیر برآورد شده توسط مدل و مقادیر اندازه‌گیری باران‌ربایی در سطح اطمینان 95 درصد معنی‌دار است. در تمامی توده‌های مورد مطالعه، مقادیر آماره CE که بیانگر کارآیی مدل Sparse Gash در برآورد باران‌ربایی است، بالاتر از 5/0 حاصل شد که بیانگر قابلیت مناسب مدل است. هم‌چنین براساس آماره درصد خطا، مدل قابلیت مناسبی در برآورد باران‌ربایی چهار توده راش شرقی منطقه لاجیم (3/10- درصد)، بلندمازو منطقه کوهمیان (7/12+ درصد)، بلندمازو منطقه ساری (8/10+ درصد) و پلت منطقه ساری (4/15- درصد) از خود نشان داد. بررسی عملکرد مدل‌های مختلف فیزیکی‌مبنا در جنگل‌های با گونه‌های متفاوت و خصوصیات مختلف آلومتریک، اقلیمی و باران، می‌تواند به تکمیل اطلاعات درباره کارآیی مدل‌های مختلف در برآورد باران‌ربایی کمک نماید.