یک مدل ترکیبی فازی RANCOM–APPRESAL برای تحلیل تاثیر لایو استریم‌های انسان دیجیتال مجازی بر قصد خرید

نویسندگان

1 دانشکده بین‌المللی کسب‌وکار عزمان‌هاشم، دانشگاه فناوری مالزی، کوالالامپور، مالزی.

2 دانشکده نوآوری و کارآفرینی، دانشگاه گردشگری سیچوان، چنگدو، چین.

doi
10.22105/dmor.2025.554457.2027
چکیده

هدف: این مطالعه یک مدل ارزیابی تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی (MADM) ارایه می‌کند تا بررسی کند انسان‌های دیجیتال مجازی(VDHs)  چگونه بر تمایل مصرف‌کنندگان به خرید در محیط لایو استریم‌های تجارت الکترونیک اثر می‌گذارند. این تحقیق جنبه‌های روان‌شناختی تصمیم‌گیری در شرایط مخاطره‌آمیز و مدل‌سازی تحلیلی رفتار مصرف‌کننده را با هم ترکیب می‌کند.روش‌شناسی پژوهش: یک چارچوب ترکیبی با ادغام دو روش فازی زیر مورد استفاده قرار گرفته است: 1- روش مقایسه رتبه‌ای فازی (Fuzzy RANCOM)، 2- روش ارزیابی عملکرد و رضایت برای رتبه‌بندی گزینه‌ها (Fuzzy APPRESAL). به کمک روش فازی RANCOM، وزن‌های ذهنی ۸ معیار کلیدی تصمیم‌گیری به‌صورت معتبر و سازگار استخراج شدند: اعتماد، حضور اجتماعی، تعامل‌پذیری، انسان‌مانندی (Anthropomorphism)، اطلاع‌رسانی، لذت‌بخشی، اعتبار و واقع‌گرایی. این وزن‌ها سپس در مدل فازی APPRESAL برای ارزیابی طرح‌های مختلف انسان دیجیتال مجازی به‌کار رفت؛ ارزیابی مبتنی بر ترکیب عملکرد و رضایت بود. قضاوت کارشناسان در قالب اعداد فازی مثلثی (TFN) بیان شد. همچنین با انجام تحلیل حساسیت روی ضرایب رضایت، اعتبار نتایج در شرایط مختلف تصمیم‌گیری بررسی شد.یافته‎ها: طرح‌های VDH که دارای تعامل قوی، حضور اجتماعی بالا و اعتبار زیاد هستند، تاثیر بسیار چشمگیری بر قصد خرید مصرف‌کننده دارند. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که حضور اجتماعی ادراک‌شده و کیفیت تعامل نقش بسیار مهم‌تری نسبت به زیبایی‌شناسی فنی یا واقع‌گرایی تصویری در شکل‌گیری رفتار خرید در لایو استریم‌های تجاری دارند.اصالت/ارزش افزوده علمی: این مقاله اولین پژوهشی است که دو روش RANCOM  فازی وAPPRESAL  فازی را در یک چارچوب MADM ادغام می‌کند، آن هم با هدف مدل‌سازی ابعاد رفتاری تجارت الکترونیک مبتنی بر هوش مصنوعی. نتایج پژوهش راهبردهای مهمی برای بازاریابان دیجیتال فراهم می‌کند؛ به‌ویژه اینکه بهبود هوش اجتماعی و تعامل‌پذیری انسان دیجیتال بسیار مهم‌تر از افزایش پیچیدگی بصری آن است.