سیستمهای پیچیده و آشوبی: الگوی وابستگی حساس، بازدارندگی و جنگ
نویسندگان
1 دانشیار روابط بین الملل دانشگاه تهران
doi
چکیده
سیستمهای پیچیده و آشوب، در وضعیت وابستگی حساس، از خود رفتارهای غیر خطی و غافلگیرانه نشان میدهند. گرچه دانشمندان، این انگارهها را سالهاست که موردبررسی قرار دادهاند ولی در گستره روابط بینالملل و بهویژه جنگ و بازدارندگی مورد واکاوی جدی فرار نگرفتهاند. اندیشه بنیادین در این نوشتار، این است که توزیع نابرابر وابستگی حساس در میان دولتها و در سیستم بینالملل پیچیده و آشوب، بهعنوان یک شبکه، نیروی پیش برنده و متغیر کلیدی در تبیین جنگ هست. نویسنده بر این باور است که وابستگی حساس و الگوهای توزیع آن در سیستم، معادله ثبات راهبردی غیر خطی را شکل داده و یا آن را ناکارآمد مینماید؛ بنابراین سیستم کنترل جنگ بهویژه بازدارندگی با وضعیت غیرخطی و با تعادل گذاری روبرو میباشد. این سیستم بایستی به روش خودسامان ده عمل نماید. بیثباتیهای غیرخطی با ناکارآمد ساختن بازدارندگی خودسامان ده به جنگ منتهی می شوند. این استدلال، دریافت و فهم از بازدارندگی و جنگ را بر پایه نظریه آشوب و پیچیدگی مفهومسازی مینماید و پیشنهاد می دهد که پژوهشهای آینده با جستار جنگ و بازدارندگی، بایستی باهدف گسترش و تکامل چنین انگارهها و الگو هایی باشد.