ترجمهی ادبیات کودکان: بررسی ترجمهی اسامی خاص شخصیتها به طور ویژه
نویسندگان
1 دانشگاه ولی عصر رفسنجان
doi
10.22099/jcls.2012.434چکیده
مقالهی حاضر بر آن است تا در گام نخست، تفاوتهای بین ادبیات کودکان و بزرگسالان را از منظر روشهای ترجمه مشخص کند و سپس به رویکردهای ترجمهی اسامی خاص شخصیتها در ادبیات کودکان بپردازد. بخشی از ترجمههای فارسی «قصههای پریان»، اثر هانس کریستن اندرسون به عنوان نمونهای از ادبیات کودکان تکوجهی و بخشهایی از داستانهای بلندی مانند «دیوید کاپرفیلد» اثر چارلز دیکنز و «ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب» از لوییس کارول به عنوان نمونههایی از ادبیات کودکان چندوجهی مورد بررسی و مقایسه با روشهای رایج در ترجمهی ادبیات کودکان قرار میگیرند. از نتایج مطالعهی حاضر چنین برمیآید که ادبیات کودکان به ویژه ادبیات کودکان تکوجهی به لحاظ ماهیت حاشیهای در نظام چندگانهی ادبی بیشتر مورد اقتباس مترجمان قرار میگیرد؛ درحالیکه کاربرد این شیوهها در ترجمهی ادبیات بزرگسالان پسندیده نیست. درحقیقت، ادبیات کودکان در مقایسه با ادبیات بزرگسالان بیشتر بومیسازی میشود. علاوهبراین، میتوان ده روش متفاوت در ترجمهی اسامی خاص شخصیتهای ادبیات کودکان بهکار برد که از این قرارند: بازآفرینی، بازآفرینی و اضافه کردن توضیحات به متن، جایگزینی اسم خاص مبدأ با نامی عام در زبان مقصد، انطباق اسم خاص با قواعد واجیآوایی زبان مقصد، جایگزینی اسم خاص با نامی آشناتر از زبان مبدأ و یا نامی با عملکرد یکسان و آشنا برای ملل متفاوت، حذف کردن، معادلیابی، جایگزینی اسم مبدأ با نامی در زبان مقصد که معنای ضمنی متفاوتی دارد، جایگزینی اسم خاص با نامی دیگر از زبان مقصد (جانشینی)، جایگزینی اسم خاص با اسم خاص معادل آن در زبان مقصد. این رویکردهای ترجمه بر حفظ نقش اسامی خاص متن مبدٲ نقش بسزایی دارند.