بازتعریف حزب مطلوب و نقش آن در جامعه سیاسی از دیدگاه رهبران جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گرایش مسائل ایران دانشکده علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

2 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

doi
10.22084/rjir.2017.14251.2168
چکیده

یکی از لوازم اساسی در بومی‌سازی و تولید علوم انسانی اسلامی، بازطراحی مفاهیم بنیادین این حوزه است. از این منظر تلقّی و تعریفی که از جامعه و سیاست و نسبت این دو در جامعه‌شناسی سیاسی ارائه می شود، می‌تواند در تعریف و جایگاه احزاب به‌عنوان نهاد واسط میان جامعه و حکومت، تأثیرگذار باشد. اعتقاد نویسندگان این مقاله بر این است که در مبانی فکری رهبران انقلاب اسلامی و طرّاحان نظام جمهوری اسلامی، نظریه سیاست اسلامی و جامعه‌شناسی اسلامی قابل استنباط و استخراج است که می‌توان بر اساس آن به تبیین جامعه سیاسی و جایگاه و نقش احزاب در آن دست‌یافت. بر این اساس؛ نظریات حضرت امام خمینی(ره) به عنوان پایه گذار انقلاب اسلامی ایران و حضرت آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی و آیت الله مرتضی مطهری در مورد احزاب مورد تاکید قرا گرفته اند. چارچوب نظری در این مقاله نظریه «اصالت توأمان فرد و جامعه» است که بر اساس آن محوریت قدرت به ‌عنوان موضوع و غایت «سیاست» نفی شده و سیاست به «علم هدایت جامعه»، باز تعریف می شود. در این نگاه، احزاب به ‌عنوان نهادهای اجتماعی موثّر در جامعه‌پذیری سیاسی و هدایت اجتماعی مورد توجّه قرار می گیرند و بر این اساس تمایز حزب در رویکرد اسلامی با ادبیات موجود غربی از دیدگاه رهبران جمهوری اسلامی تبیین می‌گردد. روش تحقیق این مقاله توصیفی - تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای خواهد بود.