الگوی تحلیلی آسیب‌شناسی بیداری اسلامی از منظر مقام معظم رهبری

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد رشته معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

doi
10.22084/rjir.2017.13623.2109
چکیده

این مقاله درصدد است با محوریت اندیشه‌ها و بیانات مقام معظم رهبری، به بررسی مفهوم و مؤلفه‌های اثرگذار بر آسیب‌شناسی جنبش‌های بیداری اسلامی و ارائة الگوی تحلیلی آن، با تکیه‌بر عناصر موفقیت انقلاب اسلامی ایران بپردازد. به‌همین‌منظور با استفاده از روش تحلیل داده‌های تفسیر روشی متن‌محور ابتدا به ارائة عناصر اثرگذار بر پیروزی انقلاب اسلامی ایران پرداخته می‌شود. سپس از طریق رجوع کتابخانه‌ای به بیانات مقام معظم رهبری و تحلیل آن‌ها با استفاده از روش مذکور، تعریف بیداری اسلامی در اندیشة ایشان بیان می‌شود. در مرحلة آخر نیز مؤلفه‌هایی را که بر اساس آن‌ها می‌توان به آسیب‌شناسی این جنبش‌ها پرداخت از اندیشة رهبر معظم انقلاب استخراج کرده و منظومة روابط میان این مؤلفه‌ها به‌منظور ارائة الگوی تحلیلی موردنظر مورداشاره قرار می‌گیرد. درنهایت مشخص می‌شود که جنبش‌های بیداری اسلامی در اندیشة مقام معظم رهبری ـ که عبارتست از برانگیختگی و آگاهی‌ امت اسلامی بر محور عزت‌طلبی و کرامت‌خواهی که خیزش‌های عظیمی را علیه استبداد داخلی و استکبار خارجی در منطقة غرب آسیا و شمال آفریقا پدید آورده است ـ در معرض دو سنخ آفت درونی و بیرونی می‌توانند قرار گیرند. در الگوی ارائه‌شده آسیب‌های درونی عبارت‌اند از: «آسیب‌ها و خطرات درونی برای رهبری و شبکة نخبگانی»، «ایدئولوژی» و «مردم». آسیب‌های بیرونی نیز متشکل از: راهبردهای سه‌گانه‌ی «ترفند فرصت‌طلبی»، ارائة «بدیل‌های انحرافی» و «ناامید کردن مردم و پشیمان کردن مبارزان» هستند.