بررسی تأثیرات زلزلۀ رودبار و منجیل بر رویش درختان زربین (Cupressus sempervirens Var. Horizontalis) با روش گاه‌شناسی درختی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، پردیس دانشگاهی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

3 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

4 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران

doi
10.22059/jfwp.2020.307834.1125
چکیده

امروزه امکان تحلیل تأثیرات پدیدۀ زلزله بر رشد درختان با روش‌های گاه‌شناسی فراهم شده است. تحقیق حاضر با هدف بررسی تأثیرات زلزلۀ سهمگین سال 1369 رودبار و منجیل بر رشد درختان زربین منطقۀ رودبار انجام گرفت. به این منظور پس از دریافت مجوز قطع هشت اصله درخت زربین در این منطقه، برای تهیۀ دیسک از ارتفاع برابرسینۀ درختان منتخب اقدام شد. همچنین به‌منظور بررسی تأثیرات عوامل اقلیمی، داده‌های سی‌سالۀ (1391-1362) دما و بارش منطقه از ایستگاه سینوپتیک منجیل دریافت شد. تصویربرداری از مغزی‌های تهیه‌شده از دیسک‌های پژوهش توسط دستگاه رادیولوژی پزشکی انجام گرفت و تاریخ‌گذاری تطبیقی، برآورد مؤلفه‌های اطمینان، تحلیل گاه‌شناسی داده‌ها، رسم نمودارها و ایجاد همبستگی بین رویش و عوامل اقلیمی با استفاده از نرم‌افزارهای Mini-Viewer، ARSTAN، Excel و Spss صورت گرفت. افزون‌بر این، رشد رها و رشد سرکوب درختان در دورۀ پنج‌ساله بعد از زلزله با استفاده از معادله‌های تغییرات رشد محاسبه شد. نتایج نشان داد که بین رویش درختان و عامل دما همبستگی وجود ندارد (21/0r=)؛ درحالی که همبستگی عامل بارش با رویش درختان در طول 30 سال، مثبت (809/0r=) و در خلال سال‌های 1370 تا 1379 خورشیدی، منفی (72/0r= -) به‌دست آمد. از این‌رو، تغییرات رشد این گونه را که در پنج سال اول پس از زلزله افزایشی و در پنج سال دوم کاهشی بوده می‌توان به اثرهای زلزله بر درختان مرتبط دانست. از سوی دیگر، زربین گونۀ مقاومی در برابر عامل زلزله شناخته شد، چراکه رشد سرکوب در دیسک‌های مورد بررسی، تفاوت چشمگیری با رشد رها نشان نداد.