فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از وجوه مشترک داستان‌ها، روایت کیفیت و کمیّت روابط میان شخصیّتهای داستانی است که به دو شکل کلامی و غیرکلامی آشکار میشود. میزان استفاده از این دو نوع ارتباط و چگونگی ترکیب آن‌ها در روایت، با توجه به اهداف نویسنده و نوع مخاطب تغییر میکند. در داستان‌های کودکان به‌ویژه برای گروه سنّی الف و ب ارتباط غیرکلامی معمولاً حضور چشم‌گیرتری در روایت دارد و کارکردهای گوناگونی از جمله کامل کردن، تکرار کردن و تأکید ورزیدن بر پیامهایی دارد که از طریق ارتباط کلامی منتقل میشوند؛ گاه نیز کارکرد جانشینی دارد و به جای ارتباط کلامی روایت میشود. داستان دو دوست اثر هدی حدادی که موفقیّتهایی را در عرصه‌ی داخلی و بینالمللی کسب کرده است، از جمله داستان‌های کودکان است که در آن فقط روابط غیرکلامی شخصیّتها روایت شده است. این مقاله در‌صدد است تا با نگاهی بین‌رشتهای این داستان را از منظر نشانههای ارتباط غیرکلامی؛ از جمله رفتارها، زمان، مکان، زیباییشناسی تصاویر و... بررسی کند تا پیامهایی را که نویسنده کوشیده است از طریق عناصر غیرکلامی به خواننده منتقل کند آشکار نماید. هم‌چنین مقاله می‌خواهد نشان دهد که این داستان در تقسیمبندیهایی که از ادبیات کودک میشود جزء کدام نوع قرار میگیرد و این مسأله چه تأثیری در شکلگیری ارتباط بصری دارد. نتیجه‌ی بررسیها نشان میدهد که این داستان جزء ادبیات فانتاستیک واقعی است و تخیّل در ساختار آن اهمیت بسیاری دارد. در این داستان از میان ارتباطات غیرکلامی، بیش‌تر زیباییشناسی تصاویر و رفتارهای حرکتی در جریان انتقال پیام نقش دارند و رفتارهای آوایی و رفتارهای چهره نقش کمتری ایفا میکنند. واژه‌های کلیدی: ادبیات فانتزی، ادبیات کودکان، ارتباط غیرکلامی، داستان، زیباییشناسی.