واکاوی تغییرات مکانی شاخصهای فیزیکی–شیمیایی و اثر آنها بر تولید اولیه (کلروفیل-آ) در سواحل جنوبی دریای خزر با استفاده از مدل رگرسیون سلسله مراتبی
نویسندگان
1
2 دانشگاه تهران
3
doi
10.48311/jfst.2026.117627.82459چکیده
این مطالعه به بررسی تغییرات مکانی پارامترهای فیزیکوشیمیایی و نقش آنها در پیشبینی کلروفیل-آ در سواحل جنوبی دریای خزر (بابلسر، نوشهر و رامسر) پرداخت. اندازهگیریها در بهار ۱۳۹۱ با دستگاه CTD انجام و دادهها بر اساس استاندارد TEOS-10 اصلاح شدند. عمق لایه آمیخته با استفاده از روش آستانه بر پایه نیمرخ چگالی و با آستانه 5/0 kg.m⁻³ محاسبه شد که تغییرات مکانی قابل توجهی از ۵ متر تا ۱۶ متر در مناطق مختلف نشان داد. نتایج نشان داد شوری، اکسیژن محلول و کلروفیل-آ تغییرات مکانی معناداری دارند. بالاترین شوری در بابلسر (g.kg⁻¹ 95/13) با کمترین کلروفیل-آ و کمترین شوری در نوشهر (g.kg⁻¹ 34/13) با بیشترین کلروفیل-آ مشاهده شد. مدل رگرسیون سلسله مراتبی به منظور تعیین میزان نقش پارامترهای مختلف در تعیین کلروفیل-آ، نشان داد شوری و دما پیشبینکنندههای منفی و معنادار هستند و 3/46% از واریانس آن را تبیین میکنند. نتیجهگیری کلی حاکی از کنترل شدید تولید اولیه توسط عوامل فیزیکی مؤثر بر دسترسی مواد مغذی است.