توسعۀ یک مدل تصمیم‌گیری مبتنی بر محاسبات نرم جهت پیش‌بینی شدت تصادفات در راه‌های برون‌شهری

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی دانشگاه گیلان، رشت

doi
چکیده

توسعۀ روش‌های جدید و هوشمند برای جلوگیری از وقوع تصادف یا کاهش شدت تصادفات در راه‌های برون‌شهری یکی از اهداف اصلی مطالعات ایمنی راه است. هدف این تحقیق تلفیق قابلیت‌های سیستم‌های اطلاعات مکانی (GIS) با روش‌های مبتنی بر محاسبات نرم، جهت برآورد شدت تصادفات و تعیین فاکتورهای مؤثر بر آن در راه‌های دو‌خطۀ برون‌شهری است. روش پیشنهادی با ارائۀ مدل درخت دسته‌بندی و رگرسیون فازی (FCART) و ایجاد پایگاه دادۀ مکانمند متشکل از داده‌های تصادفات و اطلاعات راه و محیط مجاور آن در محور قزوین- رشت (ایران) بررسی می‌شود. نتایج با استفاده روش اعتبارسنجی ده‌قسمتی بر رویدادهایی که شدت تصادفات آنها معلوم است، ارزیابی و با مدل درخت دسته‌بندی و رگرسیون (CART) مقایسه می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که مدل درخت دسته‌بندی و رگرسیون فازی در مقایسه با درخت تصمیم CART فرایند استنتاج قوی‌تر‌ی دارد و شدت تصادفات را با صحت بیشتری پیش‌بینی می‌کند. تحلیل حساسیت روش پیشنهادی ضمن کشف تأثیرات مکانی طرح هندسی و عوارض و کاربری‌های مجاور راه بر شدت تصادفات، نقص فنی خودرو، کمربند ایمنی و شرایط آب‌وهوایی را نیز مهم‌ترین فاکتورهای تأثیر‌گذار در شدت تصادف می‌شمارد. این مطالعه به متخصصان ایمنی راه کمک ‌می‌کند تا عوامل مکانی تأثیرگذار در سطوح متفاوت شدت تصادفات را شناسایی کنند و اقدامات پیشگیرانۀ لازم را برای کاهش شدت یا جلوگیری از وقوع تصادفات انجام دهند.