بررسی ساختار سینمایی و ادبی انیمیشن ملک خورشید (بازشناسی یکی از ابعاد ادبیات کودک در ایران)

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 دانشگاه هنر تهران

3 دانشگاه تربیت مدرس تهران

doi
10.22099/jcls.2012.446
چکیده

انیمیشن ملک خورشید، به طراحی و کارگردانی، على‏اکبر صادقى در کانون پرورش فکرى کودکان و نوجوانان در سال 1354 و به مدت 16 دقیقه تهیه شده است. تحلیل آثار ارزشمند علی­اکبر صادقی علاوه براین­که عرصه­ی تازه‏اى را پیش رو مى‏گشاید، مى‏تواند ویژگی­هاى دوره و بخشى از تاریخ انیمیشن ایران را نیز ثبت کند. اقتباس و انطباق این فیلم با منظومه­های عاشقانه‌ی ادب فارسی و میزان موفقیت آن در نزدیک شدن به فضای قصه­های عامیانه به عنوان الگوی موفقی در بین آثار اقتباسی قابل بررسی است. در این مقاله مؤلفان، زندگی و آثار علی اکبر صادقی و انیمیشن ملک خورشید وی را معرفی و از دو منظر ادبی و سینمایی و با روش تحلیل محتوا ساختاریابی می­کنند. در ساختاریابی ادبی، عناصر ساختاری داستان چون کنش، وضعیت، شخصیت، گره‌افکنی، اوج داستان و گره‌گشایی بررسی و عناصر ساختاری فیلم انیمیشن نیز با متن افسانه در فیلم ملک خورشید انطباق داده می­شود. در ساختاریابی سینمایی، عناصر ساختاریِ طراحی بصری شامل طراحی تصویر، طراحی پس زمینه، رنگ و خط، حرکت و عناصر ساختاریِ طراحی صوتی چون کلام، جلوه‌های صوتی، موسیقی متن و طرح ساختاری روایت و هم­چنین ساختارهای روایی در انیمیشن ملک خورشید به تفصیل بررسی می­شود. درادامه­ی مقاله، مؤلفان مقایسه­ای بین بن­مایه­های منظومه­های عاشقانه و فیلم ملک خورشید به عمل می­آورند.