اثر سن برداشت کنف بر کیفیت خمیر کاغذسازی و کاغذ کنگره‌ای ساخته‌شده از مغز آن

نویسندگان

1 دانشیار، بخش تحقیقات علوم چوب و فراورده‌های آن، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jfwp.2021.315735.1145
چکیده

کنف از گیاهان صنعتی موفق برای کشت در ایران است که به‌دلیل دارا بودن خواص منحصربه‌فرد برای ساخت کاغذ با توجه زیادی روبه‌روست. این تحقیق به‌منظور تأمین الیاف کاغذ کنگره‌ای مورد استفاده در صنایع بسته‌بندی کشور با توجه به کمبود الیاف بکر انجام گرفت. دورۀ برداشت کنف از جمله نکات مهم فنی- اقتصادی است، از این‌رو نمونه‌برداری از کنف تیپ کوبا طی سه سن برداشت پنج، شش و هفت ماه انجام گرفت و عملکرد کنف در هفت‌ماهگی تعیین شد. برای تهیۀ خمیرکاغذ سودا-آنتراکینون از الیاف مغز کنف با استفاده از 14 و 16 درصد سدیم هیدروکسید، مدت زمان 60، 90 و 120 دقیقه، دمای 155، 165 و 175 درجۀ سلسیوس، نسبت مایع پخت به مغز 1/7 و 2/0 درصد آنتراکینون و در مجموع 18 تیمار استفاده شد. درجۀ روانی خمیرکاغذ به حدودSR ° 33 توسط کوبندۀ PFI mill تنظیم شد و کاغذهای دست‌ساز با جرم پایۀ g/m2 127 از شش تیمار بهینۀ خمیرکاغذ شامل سه سن برداشت، دو مقدار سدیم هیدروکسید (14 و 16 درصد)، زمان پخت 120 دقیقه و دمای پخت 165 درجۀ سلسیوس ساخته شد. نتایج نشان داد که عملکرد سرپا و خشک تیپ کوبا به‌ترتیب 32 و 7/7 تن در هکتار است. برای شش تیمار بهینه، محدودۀ بازده بعد از الک از 71/53 تا 76/48 درصد، عدد کاپا از 73/78 تا 27/118 و وازده از 58/1 تا 41/4 درصد تعیین شد که خمیرکاغذ تهیه‌شده از مغز کنف با زمان برداشت پنج ماه پخت‌شده با 16 درصد قلیایی (تیمار F4) تیمار بهینه است. سن برداشت کنف با افزایش عدد کاپا و وازدۀ خمیرکاغذ رابطۀ مستقیمی دارد. نتایج مربوط به اندازه‌گیری ویژگی‌های کاغذهای دست‌ساز نشان داد که بین میانگین همۀ این ویژگی‌ها اختلاف معنی‌داری وجود دارد. ویژگی‌های کاغذهای دست‌ساز تهیه‌شده از تیمار بهینه، شامل شاخص‌های کشش Nm/g 7/85، ترکیدن kPam2/g 8/3، پارگیmNm2/g  7/4، لهیدگی در حالت حلقه Nm/g 8/16 و لهیدگی در حالت کنگره  Nm2/g 9/1 نسبت به ویژگی‌های استاندارد ملی کاغذ کنگره‌ای برتر است.